{"id":2390,"date":"2022-01-12T08:45:56","date_gmt":"2022-01-12T08:45:56","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=2390"},"modified":"2025-11-04T14:05:07","modified_gmt":"2025-11-04T14:05:07","slug":"carrying-counseling-outside-the-clinic-the-promising-potential-of-mobile-technology","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/2022\/01\/carrying-counseling-outside-the-clinic-the-promising-potential-of-mobile-technology\/","title":{"rendered":"Psikolojik dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 klini\u011fin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131karmak: Mobil teknolojinin gelecek vaat eden potansiyeli"},"content":{"rendered":"<p><strong>Egon Dejonckheere &amp; Peter Kuppens, KU Leuven, Belgium.<\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131n ve psikoterapinin bir\u00e7ok formu hala \u00e7o\u011funlukla terapi odas\u0131nda ger\u00e7ekle\u015fiyor. Ancak dan\u0131\u015fanlar terapi odas\u0131n\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda zorluklarla ba\u015f etmekte, iyile\u015fmek i\u00e7in f\u0131rsatlar\u0131 de\u011ferlendirmekte ve seanslarda \u00f6\u011frendiklerini uygulamakta sorun ya\u015f\u0131yorlar. <\/span><a href=\"https:\/\/epsychology.be\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/Van-Daele-Best-Bernaerts-Van-Assche-De-Witte-2021-Dropping-the-E.pdf\"><span style=\"font-weight: 400;\">Kan\u0131tlar g\u00f6steriyor ki<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> terap\u00f6tik uygulama, insanlar\u0131n g\u00fcndelik hayatlar\u0131nda neler ya\u015fand\u0131\u011f\u0131na dair do\u011frudan bilgiye eri\u015febildi\u011finde bundan <\/span><a href=\"https:\/\/onlinelibrary.wiley.com\/doi\/pdfdirect\/10.1002\/wps.20513\"><span style=\"font-weight: 400;\">b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde fayda sa\u011flayabiliyor<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Bu bilgiler, yap\u0131lacak m\u00fcdahalenin t\u00fcr\u00fcn\u00fc belirleyip dan\u0131\u015fmanl\u0131k seans\u0131 ile ger\u00e7ek ya\u015fam aras\u0131ndaki bo\u015flu\u011fu etkili bir \u015fekilde kapatabiliyor.<\/span><\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n, aktivite izleyicilerin ve di\u011fer mobil cihazlar\u0131n her yerde bulunmas\u0131 bu bak\u0131mdan ilgin\u00e7 f\u0131rsatlar sunuyor. Dan\u0131\u015fmanlar\u0131n, dan\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n g\u00fcnl\u00fck rutinleri hakk\u0131nda fikir edinmelerini ve dan\u0131\u015fanlar\u0131n terapi seans\u0131ndaki hayatlar\u0131yla ilgili an\u0131lar\u0131n\u0131n tamamlanmas\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131yor. Seanslar aras\u0131nda mobil teknolojinin kullan\u0131lmas\u0131, terapiste insanlar\u0131n ger\u00e7ek hayat tecr\u00fcbeleri hakk\u0131nda do\u011frudan ve devaml\u0131 bir bilgi ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flarken ayn\u0131 zamanda bunlara m\u00fcdahale etme olas\u0131l\u0131klar\u0131n\u0131 da g\u00fc\u00e7lendiriyor.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">De\u011ferlendirmeyle ilgili olarak ise terapistler, dan\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n anl\u0131k olan ya\u015fanan ilgili semptomlar\u0131n\u0131 ve g\u00fc\u00e7l\u00fc yanlar\u0131n\u0131 g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda ya\u015fan\u0131r ya\u015fanmaz, durmaks\u0131z\u0131n raporlamalar\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in mobil teknolojiyi kullanabilirler. Deneyim \u00f6rnekleme ismi verilen platformlarda uygulay\u0131c\u0131lar, her dan\u0131\u015fan\u0131n kendine \u00f6zg\u00fc \u015fikayetlerine ve ihtiya\u00e7lar\u0131na g\u00f6re ayarlanm\u0131\u015f k\u0131sa anketler tasarlayabilirler. Dan\u0131\u015fan her anketi tamamlad\u0131\u011f\u0131nda, terapiste kendi ya\u015fam\u0131 hakk\u0131nda haf\u0131zas\u0131n\u0131n olas\u0131 \u00f6n yarg\u0131lar\u0131ndan s\u0131yr\u0131lm\u0131\u015f \u00e7ok detayl\u0131 bir bilgi ak\u0131\u015f\u0131 sa\u011flar.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Yak\u0131n zamanda geli\u015ftirdi\u011fimiz, \u00fccretsiz bir \u015fekilde ula\u015f\u0131labilir deneyim \u00f6rnekleme platformlardan birisi de <\/span><a href=\"https:\/\/m-path.io\/landing\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">m-Path<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. m-Path gibi deneyim \u00f6rnekleme uygulamalar\u0131, i\u015flev azalt\u0131c\u0131 davran\u0131\u015flar\u0131n takip edilmesinde (t\u0131k\u0131n\u0131rcas\u0131na yeme, panik atak, kendine zarar verme rit\u00fcelleri vb.), ge\u00e7ici \u00f6r\u00fcnt\u00fclerin (dan\u0131\u015fan\u0131n depresif hislerinin sabahlar\u0131 zirve yapmas\u0131 ama g\u00fcn\u00fcn kalan\u0131nda d\u00fczelmesi gibi) saptanmas\u0131nda veya \u015fikayetlerinin \u00f6nc\u00fclleri ve sonu\u00e7lar\u0131 hakk\u0131nda fikir edinmesinde (\u00f6rne\u011fin dan\u0131\u015fan\u0131n anksiyete seviyesi genellikle sosyal etkile\u015fimler s\u0131ras\u0131nda y\u00fckselir) kullan\u0131labilir. Bilim insan\u0131-uygulay\u0131c\u0131 rol\u00fcndeki terapist, seans \u00f6ncesinde bu verileri sezgisel grafiklerle ve \u00e7izelgelerle analiz edebilir ve \u00f6zetleyebilir. G\u00f6r\u00fc\u015fmede de bu olu\u015fturulmu\u015f \u00f6r\u00fcnt\u00fcleri dan\u0131\u015fana aktarabilir. B\u00f6yle bir yakla\u015f\u0131m terapistin te\u015fhisini d\u00fczeltmesine ve <\/span><a href=\"https:\/\/focus.psychiatryonline.org\/doi\/10.1176\/appi.focus.20180017\"><span style=\"font-weight: 400;\">dan\u0131\u015fan\u0131n \u015fikayetlerini bir ba\u011flama oturtmas\u0131na<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> olanak sa\u011flar. Ayn\u0131 \u015fekilde, mobil teknoloji ayr\u0131ca terapinin seyri boyunca yap\u0131lan takip s\u00fcrecini de kolayla\u015ft\u0131r\u0131r. Burada terapistler, m\u00fcdahalelerinin etkinli\u011fi hakk\u0131nda an\u0131nda geri bildirim ald\u0131klar\u0131ndan ve dan\u0131\u015fan\u0131n mevcut durumuna g\u00f6re bunlar\u0131 zaman\u0131nda ayarlayabildiklerinden dolay\u0131, tedavinin etkilerini (\u00f6rne\u011fin <\/span><a href=\"https:\/\/www.tandfonline.com\/doi\/full\/10.1080\/10503307.2013.817696\"><span style=\"font-weight: 400;\">rutin sonu\u00e7 izleme<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">) de yak\u0131ndan de\u011ferlendirebilirler.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">Terap\u00f6tik olarak mobil teknolojiler ba\u015fka faydalar da sunarlar ve bunlar iki d\u00fczeyde yer al\u0131r. Birincisi, ki\u015finin \u015fikayetlerini de\u011ferlendirmek, etiketlemek ve raporlamak, sadece semptom nedenlerine ve dalgalanmalar\u0131na dikkat etmek bile i\u00e7g\u00f6r\u00fc ve ba\u015fa \u00e7\u0131kma kapasitesini geli\u015ftirdi\u011finden dan\u0131\u015fanlar\u0131n <\/span><a href=\"https:\/\/www.petrapsy.nl\/wp-content\/uploads\/2020\/11\/Simons-et-al-2015.pdf\"><span style=\"font-weight: 400;\">g\u00fc\u00e7lenme duygusunu art\u0131rabilir<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Benzer \u015fekilde, dan\u0131\u015fmanl\u0131k seanslar\u0131 s\u0131ras\u0131nda ruh halini veya semptom \u00f6r\u00fcnt\u00fclerini ve d\u00fczenliliklerini kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak tart\u0131\u015fmak, dan\u0131\u015fan ve uygulay\u0131c\u0131 aras\u0131ndaki <\/span><a href=\"https:\/\/pubmed.ncbi.nlm.nih.gov\/31434558\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">ittifak\u0131 g\u00fc\u00e7lendirebilir<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. \u0130kinci olarak, mobil teknolojinin terapideki yard\u0131m\u0131 <\/span><a href=\"https:\/\/www.jmir.org\/2020\/8\/e18100\/PDF\"><span style=\"font-weight: 400;\">daha do\u011frudan olabilir<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">. Seansta konu\u015fulan egzersizler i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck ya\u015famda kullan\u0131labilen mobil ve otomatik hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar, dan\u0131\u015fan\u0131n g\u00f6r\u00fc\u015fmeler aras\u0131ndaki terap\u00f6tik ba\u011fl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r (\u00f6rne\u011fin, dan\u0131\u015fan konu\u015fulan rahatlama egzersizlerini tamamlamak i\u00e7in g\u00fcnl\u00fck hat\u0131rlat\u0131c\u0131lar al\u0131r). Dahas\u0131, bu <\/span><a href=\"https:\/\/www.ncbi.nlm.nih.gov\/pmc\/articles\/PMC5364076\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">dinamik uyarlanabilir m\u00fcdahalelere<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> sahip bir\u00e7ok uygulama, bir\u00e7ok psikolojik \u015fikayet i\u00e7in kan\u0131ta dayal\u0131 egzersizler de sa\u011flar (\u00f6rne\u011fin maruz b\u0131rakma, nefes egzersizleri, fark\u0131ndal\u0131k klipleri vb.). Dan\u0131\u015fanlar genellikle mobil cihazlar\u0131 gittikleri her yere ta\u015f\u0131d\u0131klar\u0131 i\u00e7in, bu egzersizlere basit bir parmak dokunu\u015fuyla ula\u015fabilir ve deneyebilirler. Bu \u015fekilde dan\u0131\u015fmanlar, dan\u0131\u015fma odas\u0131n\u0131n \u00f6tesindeki terap\u00f6tik etkilerini sadece daha de\u011ferli hale getirmekle kalmaz, ayn\u0131 zamanda m\u00fcdahalelerin kullan\u0131m\u0131 ve etkinli\u011fi hakk\u0131nda ger\u00e7ek zamanl\u0131 bilgilere de sahip olurlar (\u00f6rne\u011fin, gev\u015feme egzersizleri dan\u0131\u015fan\u0131n stres seviyesini ger\u00e7ekten azalt\u0131yor mu?).<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-weight: 400;\">\u00d6zetle, mobil teknolojinin terapide kullan\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n hem de\u011ferlendirmede hem de terap\u00f6tik bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131nda gelecek vaat eden bir potansiyeli vard\u0131r. Etkinlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan mobil cihazlarla ger\u00e7ek ya\u015fam de\u011ferlendirilmesi, dan\u0131\u015fmanlara detayl\u0131 vaka bilgileri ve kesintisiz bir ilerleme takibi yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flar. Benzer \u015fekilde, dan\u0131\u015fanlar klinisyenler i\u00e7in de\u011ferli temel bilgiler olu\u015fturarak bekleme listelerini azalt\u0131rlar ve ger\u00e7ek terapi ba\u015flamadan \u00f6nce kendilerini g\u00f6zlemleyebilirler.<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">Uygulama ma\u011fazas\u0131nda herkesin kullanabilece\u011fi terap\u00f6tik uygulamalar\u0131 i\u00e7eren bir\u00e7ok uygulama mevcuttur. Bununla birlikte, bir dan\u0131\u015fana mobil uygulamalar (kendine yard\u0131m uygulamalar\u0131) \u00f6nerirken <\/span><a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/B9780128160343000225\"><span style=\"font-weight: 400;\">bunlar\u0131n bilimsel olarak temellendirilip temellendirilmedi\u011fini<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> ve ge\u00e7erli gizlilik d\u00fczenlemelerine uyup uymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 inceledi\u011finizden emin olun.<\/span><\/p>\n<p><b>Pratik \u00f6neriler<\/b><\/p>\n<ul>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>M\u00fcmk\u00fcnse ki\u015fiselle\u015ftirin. <\/b><span style=\"font-weight: 400;\">Dan\u0131\u015fanlar\u0131n g\u00fcnl\u00fck hayatta tekrarlayan duygu durumlar\u0131n\u0131 veya semptomlar\u0131n\u0131 de\u011ferlendirirken anketinizin ve de\u011ferlendirme program\u0131n\u0131z\u0131n ki\u015fiye uygun oldu\u011fundan emin olun.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Basit tutun.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Tekrarl\u0131 anketleri \u00e7ok uzun veya de\u011ferlendirme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00e7ok y\u00fcksek tutmay\u0131n. Protokol \u00e7ok s\u0131k\u0131c\u0131 olursa, dan\u0131\u015fanlar doldurmaya raz\u0131 olmayacakt\u0131r.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>Kendiniz deneyin.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> \u00c7ok fazla terap\u00f6tik uygulama var, ancak hepsi bilimsel ara\u015ft\u0131rmalarla desteklenmiyor. Bir uygulamay\u0131 dan\u0131\u015fana \u00f6nermeden \u00f6nce kendiniz denedi\u011finizden emin olun ve kan\u0131ta dayal\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ara\u015ft\u0131r\u0131n. Bununla ba\u011flant\u0131l\u0131 olarak, uygulaman\u0131n \u00f6zel bilgileri korumal\u0131, gizli bir \u015fekilde depolay\u0131p depolamad\u0131\u011f\u0131na bak\u0131n. Baz\u0131 \u00fclkeler, \u00f6rne\u011fin <\/span><a href=\"https:\/\/www.nhs.uk\/apps-library\/\"><span style=\"font-weight: 400;\">\u0130ngiltere<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, <\/span><a href=\"https:\/\/mhealth-hub.org\/health-apps-repositories-in-europe\"><span style=\"font-weight: 400;\">Avrupa<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\"> veya <\/span><a href=\"https:\/\/www.nimh.nih.gov\/health\/topics\/technology-and-the-future-of-mental-health-treatment\"><span style=\"font-weight: 400;\">ABD<\/span><\/a><span style=\"font-weight: 400;\">, zihin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uygulamalar\u0131 hakk\u0131nda baz\u0131 listeler veya \u00f6neriler sa\u011flar.<\/span><\/li>\n<li style=\"font-weight: 400;\" aria-level=\"1\"><b>G\u00f6z at\u0131n.<\/b><span style=\"font-weight: 400;\"> Seanstan \u00f6nce<\/span> <span style=\"font-weight: 400;\">dan\u0131\u015fan taraf\u0131ndan toplanan verileri incelemek i\u00e7in yeterli zaman ay\u0131r\u0131n. Bir\u00e7ok platform, \u00e7e\u015fitli grafikler veya \u00e7izelgeler sa\u011flayan sezgisel g\u00f6sterge tablolar\u0131yla terapistlere analizlerinde rehberlik eder.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Translated by [Alper Erdem]<\/span><\/i><\/p>\n<p><i><span style=\"font-weight: 400;\">Edited by National Editor Selen Ozbek, MSc, MBPsS<\/span><\/i><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Egon Dejonckheere &amp; Peter Kuppens, KU Leuven, Belgium. Many forms of counseling and psychotherapy still predominantly take place within the therapy room. Yet, once patients leave the therapy room, they sometimes struggle to face their challenges, seize opportunities to get [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2405,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[14,36],"tags":[],"class_list":["post-2390","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-e-health","category-mental-health"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"tr","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","fi","sv","tr","uk"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"my":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"he":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ro":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2390","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2390"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2390\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4566,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2390\/revisions\/4566"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2405"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2390"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2390"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2390"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}