{"id":1849,"date":"2020-12-15T09:43:46","date_gmt":"2020-12-15T09:43:46","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=1849"},"modified":"2025-11-04T14:13:40","modified_gmt":"2025-11-04T14:13:40","slug":"helping-pregnant-women-quit-smoking-sharing-best-practice-from-the-uk","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/2020\/12\/helping-pregnant-women-quit-smoking-sharing-best-practice-from-the-uk\/","title":{"rendered":"Hamile kad\u0131nlar\u0131n sigaray\u0131 b\u0131rakmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak: Birle\u015fik Krall\u0131k’taki en iyi uygulamalar\u0131n payla\u015f\u0131m\u0131"},"content":{"rendered":"

Felix Naughton, East Anglia \u00dcniversitesi, Birle\u015fik Krall\u0131k<\/strong><\/p>\n

Sigara i\u00e7en kad\u0131nlar\u0131n 25-50%’si hamile olduklar\u0131n\u0131 \u00f6\u011frendikten sonra sigaray\u0131 b\u0131rak\u0131yor. Peki di\u011ferleri hamilelikleri boyunca neden sigara i\u00e7meye devam ediyor?<\/span><\/p>\n

Hamilelikte sigara i\u00e7menin zararl\u0131 oldu\u011funu bilmiyorlar m\u0131?<\/span><\/i> Genellikle biliyorlar. <\/span>Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019taki ara\u015ft\u0131rmalardan biri<\/span><\/a>, sigaray\u0131 b\u0131rakmaya hem motive olmu\u015f hem de b\u0131rakma konusunda isteksiz olan hamile kad\u0131nlar\u0131n % 99’unun ‘hamilelik s\u0131ras\u0131nda sigara i\u00e7mek bebe\u011fime ciddi zarar verebilir’ ifadesine bir dereceye kadar kat\u0131ld\u0131klar\u0131n\u0131 ve yakla\u015f\u0131k % 75’inin bu ifadeye \u00e7ok fazla veya a\u015f\u0131r\u0131 derecede kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Fakat sadece % 10’undan az\u0131 12 hafta sonra sigara kullanmam\u0131\u015ft\u0131r. Hamilelikte sigara i\u00e7meye y\u00f6nelik g\u00fc\u00e7l\u00fc ‘zarar inanc\u0131na’ sahip ki\u015filer aras\u0131nda <\/span>b\u0131rakma giri\u015fimi ihtimali daha y\u00fcksek<\/span><\/a> olsa da, bu inanc\u0131n <\/span>sigaray\u0131 b\u0131rakma \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fclmemi\u015ftir<\/span><\/a>.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u00d6zet: Hamilelikte sigaran\u0131n zararlar\u0131 hakk\u0131ndaki inan\u00e7lar yaln\u0131zca k\u00fc\u00e7\u00fck bir rol oynar.<\/span><\/p>\n

B\u0131rakma konusunda motive de\u011filler mi? <\/span><\/i>Baz\u0131 durumlarda bu do\u011fru olabilir. <\/span>\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z<\/span><\/a> hamileli\u011fin erken d\u00f6nemlerinde, kad\u0131nlar\u0131n yar\u0131s\u0131ndan biraz az\u0131n\u0131n 30 g\u00fcn i\u00e7inde b\u0131rakmay\u0131 planlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve benzer bir oran\u0131n b\u0131rakma giri\u015fiminde bulundu\u011funu g\u00f6steriyor. Hamilelik devam ederken b\u0131rakma motivasyonu d\u00fc\u015f\u00fcyor gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. \u015ea\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 bir \u015fekilde, sigaray\u0131 b\u0131rakmaya motive olmak, <\/span>b\u0131rakma giri\u015fimi i\u00e7in ba\u015far\u0131 \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131rm\u0131yor<\/span><\/a>. <\/span>Hamile olmayan ve sigara i\u00e7en kad\u0131nlar aras\u0131nda da ayn\u0131 bulguya rastlanm\u0131\u015ft\u0131r<\/span><\/a>. Di\u011fer yandan, motivasyonel g\u00f6r\u00fc\u015fme m\u00fcdahalelerini de\u011ferlendiren <\/span>randomize kontroll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fma derlemeleri<\/span><\/a>, k\u0131smen davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fikli\u011fi i\u00e7in insanlara motivasyonlar\u0131n\u0131 art\u0131rmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmay\u0131 ama\u00e7layan bu dan\u0131\u015fmanl\u0131k yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n hamilelikte sigaray\u0131 b\u0131rakmada etkili olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bulmu\u015ftur.<\/span><\/p>\n

\u00d6zet: Motivasyon, kad\u0131nlar\u0131n sigaray\u0131 b\u0131rakma giri\u015fiminde bulunma \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131r, ancak tek ba\u015f\u0131na motivasyon, ba\u015far\u0131l\u0131 bir \u015fekilde sigaray\u0131 b\u0131rakmak i\u00e7in yeterli de\u011fildir.<\/span><\/p>\n

B\u0131rakmak i\u00e7in yard\u0131m almakla ilgilenmiyorlar m\u0131? <\/span><\/i>\u00a0Bu yaln\u0131zca baz\u0131 durumlarda do\u011fru olabilir. Hamile kad\u0131nlar\u0131n yakla\u015f\u0131k yar\u0131s\u0131n\u0131n hamileli\u011fin erken d\u00f6neminde sigaray\u0131 b\u0131rakmak i\u00e7in yard\u0131m istedi\u011fini <\/span>bulduk<\/span><\/a>. Motivasyonun aksine, destek almaya kar\u015f\u0131 olan ilgileri hamileli\u011fin son d\u00f6nemlerine kadar s\u00fcrd\u00fc. Bununla birlikte, her on ki\u015fiden yaln\u0131zca biri hamilelikleri boyunca herhangi bir zamanda rutin olarak sigara b\u0131rakmak i\u00e7in deste\u011fe eri\u015fti\u011fini bildirdi. Deste\u011fe eri\u015fimde bulunanlar, destek aramaya ili\u015fkin ilgilerinin hamileli\u011fin erken d\u00f6neminde daha fazla oldu\u011funu bildirdiler. Sigaray\u0131 b\u0131rakma hakk\u0131nda bir sa\u011fl\u0131k uzman\u0131yla konu\u015fmak, deste\u011fe eri\u015fime ilgi duymakla yak\u0131ndan ili\u015fkiliydi. Bu durum yard\u0131ma eri\u015fimi art\u0131rman\u0131n basit bir yolu olabilir.<\/span><\/p>\n

\u00d6zet: Hamile bir kad\u0131na sigaray\u0131 b\u0131rakmak hakk\u0131nda konu\u015fmak, destek\/yard\u0131m aramaya olan ilgiyi art\u0131rabilir ve bu da deste\u011fe eri\u015fim \u015fans\u0131n\u0131 art\u0131rabilir.<\/span><\/p>\n

Hamile kad\u0131nlara yard\u0131m etmenin etkili bir yolu yok mu?<\/span><\/i> Elbette var. Ara\u015ft\u0131rmalar davran\u0131\u015fsal deste\u011fin, yap\u0131land\u0131r\u0131lm\u0131\u015f tavsiyelerin ve sigara i\u00e7me ve b\u0131rakman\u0131n davran\u0131\u015fsal y\u00f6nlerini y\u00f6netmeye yard\u0131m etmenin (motivasyonel g\u00f6r\u00fc\u015fme ile de\u011fil), <\/span>ister birebir<\/span><\/a> ister kendi kendine yard\u0131m<\/span><\/a> formunda olsun, bas\u0131l\u0131 veya <\/span>dijital kaynaklar<\/span><\/a> ile, hamile kad\u0131nlar\u0131n sigaray\u0131 b\u0131rakmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini g\u00f6stermi\u015ftir. Orta veya y\u00fcksek d\u00fczeyde nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olan kad\u0131nlar i\u00e7in davran\u0131\u015fsal deste\u011fe, nikotin replasman tedavisinin (NRT) eklenmesiyle <\/span>deste\u011fin etkinli\u011fi art\u0131r\u0131labilir<\/span><\/a>. Ancak bu y\u00f6ndeki bulgular olduk\u00e7a zay\u0131ft\u0131r, bir\u00e7ok deneme \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda kat\u0131l\u0131mc\u0131lar\u0131n NRT’ye d\u00fc\u015f\u00fck d\u00fczeyde kat\u0131l\u0131m\u0131 muhtemelen bu durumun sebebidir. Bunun bir sebebi nikotinin bebe\u011fe zararl\u0131 oldu\u011funa ili\u015fkin endi\u015felerdir. Bununla birlikte, on binlerce kad\u0131n ve bebe\u011fi kapsayan en kaliteli \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 inceleyen bir <\/span>derleme<\/span><\/a>, hamilelikte NRT\u2019nin herhangi bir zarar\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermi\u015ftir. Buna dayanarak kad\u0131nlar, s\u00fcrekli t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131na k\u0131yasla NRT kullan\u0131m\u0131 riskinin d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fundan emin olabilirler. Ayr\u0131ca hamile kad\u0131nlar\u0131n h\u0131zlanm\u0131\u015f metabolizmalar\u0131ndan dolay\u0131, v\u00fccutlar\u0131ndaki nikotini hamile olmayan kad\u0131nlara g\u00f6re <\/span>iki kat daha h\u0131zl\u0131 par\u00e7alad\u0131klar\u0131<\/span><\/a> az bilinen bir fakt\u00f6rd\u00fcr. Bu, hamile kad\u0131nlar\u0131n sigara i\u00e7me isteklerini ve yoksunluk belirtilerini azaltmak i\u00e7in normalden daha fazla NRT’ye ihtiya\u00e7 duyaca\u011f\u0131 anlam\u0131na gelir. Fakat kad\u0131nlar ve sa\u011fl\u0131k uzmanlar\u0131 \u00e7o\u011funlukla normalden <\/span>daha az NRT kullanma taraftar\u0131d\u0131r<\/span><\/a>.<\/span><\/p>\n

E-sigara gibi di\u011fer nikotin b\u0131rakma bi\u00e7imleri, hamilelik d\u0131\u015f\u0131nda oldu\u011fu kadar hamilelik boyunca da etkili olabilir, ancak \u015fu anda bu y\u00f6nde \u00f6nerileri destekleyecek yeterli kan\u0131ta sahip de\u011filiz. E-sigaran\u0131n verdi\u011fi zarar\u0131n t\u00fct\u00fcnden \u00e7ok daha az olmas\u0131 olas\u0131d\u0131r. Birle\u015fik Krall\u0131k\u2019ta sigaray\u0131 b\u0131rakmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in hamile kad\u0131nlar\u0131n e-sigara kullanmalar\u0131na <\/span>destek verilmektedir<\/span><\/a>. Di\u011fer bir etkili yakla\u015f\u0131m ise davran\u0131\u015fsal destekle birlikte sigaray\u0131 b\u0131rakmay\u0131 ba\u015far\u0131nca finansal te\u015fvik sa\u011flamakt\u0131r. <\/span>Kan\u0131tlar<\/span><\/a>, te\u015fviklerin bildi\u011fimiz en etkili yakla\u015f\u0131m oldu\u011funu g\u00f6steriyor.<\/span><\/p>\n

\u00d6zet: \u00d6zellikle nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 olanlar i\u00e7in nikotin replasman tedavisi, davran\u0131\u015fsal destek, ve \/veya finansal te\u015fviklerle birle\u015ftirildi\u011finde etkilidir.<\/span><\/p>\n

Deste\u011fe en \u00e7ok kim ihtiya\u00e7 duyuyor?<\/span><\/i> Hamilelikte sigaray\u0131 b\u0131rakmak ile ili\u015fkili d\u00fc\u015f\u00fck e\u011fitim seviyesi veya gelir gibi <\/span>bir\u00e7ok fakt\u00f6r<\/span><\/a> vard\u0131r. Ancak sigara i\u00e7en bir partnere sahip olmak ve orta veya y\u00fcksek d\u00fczeyde nikotin ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 olmak daha pratik \u00f6neme sahip fakt\u00f6rlerdir – bunlar bir\u00e7ok kad\u0131n i\u00e7in sigaray\u0131 b\u0131rakman\u0131n \u00f6n\u00fcndeki \u00f6nemli engellerdir. Di\u011fer fakt\u00f6rler hamilelik s\u00fcresince depresyon ve y\u00fcksek d\u00fczeyde stres deneyimlemektir.<\/span><\/p>\n

\u00d6zet: Bu \u00f6zelliklerden herhangi birine veya t\u00fcm\u00fcne sahip kad\u0131nlar\u0131n muhtemelen yo\u011fun ve \u00e7ok bile\u015fenli deste\u011fe ihtiyac\u0131 olacakt\u0131r.<\/span><\/p>\n

Pratik \u00f6neriler<\/b><\/p>\n