{"id":1683,"date":"2020-05-18T15:57:50","date_gmt":"2020-05-18T15:57:50","guid":{"rendered":"http:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=1683"},"modified":"2025-11-04T14:18:37","modified_gmt":"2025-11-04T14:18:37","slug":"stop-being-an-ostrich-the-benefits-of-helping-people-to-monitor-their-progress","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/2020\/05\/stop-being-an-ostrich-the-benefits-of-helping-people-to-monitor-their-progress\/","title":{"rendered":"Deveku\u015fu olmaktan vazge\u00e7in! \u0130nsanlara ilerlemelerini takip etmeleri i\u00e7in yard\u0131m etmenin yararlar\u0131"},"content":{"rendered":"

By <\/b>Thomas L. Webb, Department of Psychology, The University of Sheffield, the UK<\/strong><\/p>\n

\u015eeker miktar\u0131n\u0131 azaltarak 10 kg kaybetmeye dair olan hedefiniz nas\u0131l gidiyor? Muhtemelen, cevab\u0131 ya bilmiyorsunuzdur yada bilmek dahi istemiyorsunuzdur. Bu gibi durumlarda, insanlar deveku\u015flar\u0131 gibi topra\u011fa kafalar\u0131n\u0131 g\u00f6mme davran\u0131\u015f\u0131 sergileme e\u011filimindedirler. Hedeflerindeki ilerlemeleri takip etmelerini sa\u011flayacak bilgilerden bilin\u00e7li bir \u015fekilde ka\u00e7\u0131n\u0131rlar veya bu bilgileri bile bile reddederler. Bu <\/span>\u2018\u2019<\/span>deveku\u015fu problemine\u2019\u2019<\/span> y\u00f6nelik yap\u0131lan bir ara\u015ft\u0131rma, insanlar\u0131n ilerlemelerine dair olan takibi genellikle yapmad\u0131klar\u0131n\u0131 (\u00f6rn., tart\u0131da tart\u0131lmak, sat\u0131n alacaklar\u0131 yiyeceklerin paketlerini okumak), bunun nedenininse bu takibi yapman\u0131n kendilerini k\u00f6t\u00fc hissettirebilece\u011fi oldu\u011funu \u00f6ne s\u00fcr\u00fcyor (\u00f6rn., hayal ettiklerinden daha kilolu olduklar\u0131n\u0131 ve buna ra\u011fmen \u00e7ok fazla \u015feker t\u00fcketmeye devam ettiklerinin fark\u0131na var\u0131yorlar). Ancak, kuram ve kan\u0131tlar ilerleme s\u00fcrecini takip etmenin, insanlara mevcut durumlar\u0131 ile arzu ettikleri durum aras\u0131ndaki fark\u0131 tan\u0131mlay\u0131p harekete ge\u00e7meleri konusunda yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funu g\u00f6stermektedir. Bundan yapabilece\u011fimiz \u00e7\u0131kar\u0131m, takipten ka\u00e7\u0131nman\u0131n, ihtiyac\u0131m\u0131z olan eylemleri ve bu eylemleri en uygun \u015fekilde nas\u0131l yapabilece\u011fimizi tan\u0131mlamay\u0131 olduk\u00e7a zorla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Dolay\u0131s\u0131yla deveku\u015fu problemi, insanlara ilerlemelerini takip etmelerinde yard\u0131mc\u0131 olmak ve bu s\u00fcre\u00e7ten insanlar\u0131n olabildi\u011fince fayda sa\u011flamas\u0131n\u0131 desteklemek ad\u0131na sa\u011fl\u0131k profesyonellerine(ve di\u011ferlerine) olanaklar\/imkanlar sunar. Tahmin edece\u011finiz \u00fczere, <\/span>insanlar\u0131 ilerlemelerini takip etme konusunda te\u015fvik etmenin onlara bir\u00e7ok alanda hedeflerine ula\u015fma konusunda yard\u0131mc\u0131 oldu\u011funa <\/span>dair g\u00fc\u00e7l\u00fc kan\u0131tlar elde ettik.\u00a0<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Takip etme, mevcut durumun say\u0131m\u0131n\u0131 yapmak (\u00f6rn., o g\u00fcn ne kadar miktarda \u015feker t\u00fcketildi, ne zaman ve nerede) ve mevcut durum ile hedef veya hedeflenen miktar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131 yapmay\u0131 i\u00e7erir (\u00f6rn., her g\u00fcn en fazla 6 \u00e7ay ka\u015f\u0131\u011f\u0131 \u015feker t\u00fcketmek gibi). Bahsi ge\u00e7en s\u00fcre\u00e7 takibi, g\u00fcnl\u00fck veya herhangi bir ka\u011f\u0131t par\u00e7as\u0131 kullan\u0131larak dahi yap\u0131labilir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde, ilerleme takibini yapabilmek ad\u0131na insanlar\u0131n kullanabilece\u011fi bir\u00e7ok dijital ara\u00e7ta mevcuttur. Hatta, insanlar <\/span>\u2018\u2019<\/span>niceliksel benlik\u2019\u2019<\/span> de denilen yeni bir ak\u0131m hakk\u0131nda konu\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. \u00d6rne\u011fin, telefonlar\u0131m\u0131z <\/span>otomatik olarak ka\u00e7 ad\u0131m att\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 kaydedebiliyor<\/span>, saatlerimiz bizi <\/span>ne kadar s\u00fcre ve ne kadar iyi<\/span> uyudu\u011fumuz hakk\u0131nda bilgilendirebiliyor ve insanlar \u00e7e\u015fitli uygulamalar sayesinde <\/span>barkodlar\u0131 tarayarak yemek paketlerinin \u00fczerindeki<\/span> besin de\u011ferleri hakk\u0131nda ara\u015ft\u0131rma yapabiliyorlar. Hatta, bu bahsetti\u011fimiz ayg\u0131tlar\u0131n bir\u00e7o\u011fu bizlere hedef koyma ve bu hedefe olan ilerlememiz konusunda kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak ad\u0131na sorular dahi sunuyor.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Bu ara\u00e7lar sayesinde ilerleme takibi yapmak, insanlara en iyi eylemi ne zaman ve nas\u0131l alacaklar\u0131 konusunda yard\u0131m sa\u011flamaktad\u0131r. \u00d6rne\u011fin, yemek paketlerinin barkodlar\u0131n\u0131 taramak, \u015feker t\u00fcketimini azaltmak amac\u0131 olan insanlara bir bardak portakal suyunda veya bir kase m\u0131s\u0131r gevre\u011finde ne kadar \u015feker oldu\u011funa dair fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturma konusunda fayda sa\u011flayabilir. Ayr\u0131ca bu fark\u0131ndal\u0131k onlar\u0131n daha az \u015fekerli alternatifleri farketmesine de (ve daha az \u015fekerli alternatiflere ge\u00e7i\u015f yapmas\u0131na) yol a\u00e7abilir. G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz \u00fczere takip etmek, asl\u0131nda insanlara \u00e7e\u015fitli sa\u011fl\u0131k temal\u0131 ama\u00e7lar\u0131n\u0131 ba\u015farmada yard\u0131mc\u0131 olmak ad\u0131na tasarlanm\u0131\u015f olan bir\u00e7ok m\u00fcdahale program\u0131n\u0131n temelini olu\u015fturmaktad\u0131r.\u00a0 Ayr\u0131ca, ilerleme takibinin <\/span>belirlenen hedef do\u011frultusunda<\/span> eylem gerektirip gerektirmedi\u011fini ve e\u011fer gerektiriyorsa bu eylemin ne zaman uygulamaya ge\u00e7mesi gerekti\u011fini saptamas\u0131 gibi tekniklerinin<\/span> (\u00f6rn., <\/span>e\u011fer-\u00f6yleyse planlamas\u0131<\/span>), takip etme metodu ile birle\u015ftirildi\u011finde, takibin \u00e7ok daha fazla verimli olaca\u011f\u0131na dair kan\u0131t mevcuttur.\u00a0<\/span><\/p>\n

\u0130nsanlar\u0131n ald\u0131klar\u0131 bilgiler konusunda savunucu olabileceklerini varsayarsak (\u00f6rn., bilginin onlar\u0131n tipik davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 yans\u0131tmamas\u0131 veya takip cihaz\u0131n\u0131n hatal\u0131 olmas\u0131 gibi), <\/span>kendini-do\u011frulama<\/span> gibi psikoloji tekniklerinin (insanlar\u0131 de\u011fer verdikleri y\u00f6nlerini do\u011frulama konusunda te\u015fvik etme), bilgiyi ve olas\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 do\u011fru bir \u015fekilde de\u011ferlendirme konusunda insanlara yard\u0131mc\u0131 olabilice\u011fini s\u00f6yleyebiliriz.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Pratik tavsiyeler<\/b>\u00a0<\/span><\/p>\n

\u0130lerleme takibi, \u00e7o\u011fu kez davran\u0131\u015f ve\/veya sonu\u00e7lar\u0131 takip etme ad\u0131na metod belirleme ve bu metodu kullanmaya kendini adamay\u0131 i\u00e7erir (\u00f6rn., bir uygulama veya g\u00fcnl\u00fck). Ancak, yukarda belirtildi\u011fi \u00fczere, insanlar kafalar\u0131n\u0131 s\u0131k\u00e7a topra\u011fa g\u00f6merler ve ilerlemelerini takip etmezler. Bu g\u00f6mme davran\u0131\u015f\u0131n\u0131 engellemek ad\u0131na a\u015fa\u011f\u0131da belirtilenleri yapabilirsiniz:\u00a0<\/span><\/p>\n