{"id":1197,"date":"2019-01-14T13:23:07","date_gmt":"2019-01-14T13:23:07","guid":{"rendered":"http:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=1197"},"modified":"2025-11-04T14:28:37","modified_gmt":"2025-11-04T14:28:37","slug":"motivation-and-the-first-steps-toward-physical-activity","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/2019\/01\/motivation-and-the-first-steps-toward-physical-activity\/","title":{"rendered":"Motivasyon ve fiziksel aktiviteye do\u011fru ilk ad\u0131mlar"},"content":{"rendered":"<p><strong>Keegan Knittle, Helsinki \u00dcniversitesi, Finlandiya<\/strong><\/p>\n<p>Temel bak\u0131m alan\u0131nda hemen hepimize tan\u0131d\u0131k gelecek bir hikayeyle ba\u015flayal\u0131m, bir g\u00fcn klini\u011fe fiziksel aktiviteye ba\u015flamas\u0131 halinde bundan fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131 bariz bir ki\u015fi gelir. Fiziksel hareketlilik, bir di\u011fer deyi\u015fle hareketsizlik, seviyesini konu\u015furken ki\u015fi de\u011fi\u015fmek i\u00e7in yeterince motivasyon ve bir gerek\u00e7esi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Bu durumda uzman\u0131n yapmas\u0131 gerekenler nelerdir? Bu \u015fekilde bize gelen bir ki\u015fiye kendi davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131n iyile\u015fmesi i\u00e7in nas\u0131l bir gerek\u00e7e sunabiliriz ki hi\u00e7 de\u011filse de\u011fi\u015fmeyi d\u00fc\u015f\u00fcns\u00fcn? Hatta en iyisine odaklanal\u0131m, nas\u0131l etkin bir \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcnmesini sa\u011flayabiliriz ki aktif bir hayat\u0131 olsun?<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>\u00c7o\u011fu zaman uzmanlar motivasyonu d\u00fc\u015f\u00fck insanlar onlara dan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131nda fiziksel aktivitelerin faydalar\u0131n\u0131 ki\u015fiye aktararak s\u00fcrece ba\u015flarlar. Bazen dan\u0131\u015fana sadece daha aktif olmas\u0131n\u0131 tavsiye edebilirler ancak bu gibi tutumlarda atlanan olay \u015fudur ki, her ki\u015fi farkl\u0131 \u015fekilde egzersiz yapmaktan ho\u015flanabilir. Uzmanlar bu noktada tavsiyelerini iyi niyetli bir \u015fekilde verseler de ger\u00e7ekte bir de\u011fi\u015fim sa\u011flayamayabilirler. \u0130statiksel olarak bakarsak, bahsedilen \u015fekilde fiziksel aktivite \u00f6nerisi alan her 26 dan\u0131\u015fandan sadece 1\u2019i \u00f6nerilen aktiflik seviyesine ula\u015facakt\u0131r.<\/p>\n<p>Ba\u015fka bir yakla\u015f\u0131m \u015fekli olarak, baz\u0131 uzmanlar daha da ileriye gidip insanlar\u0131 de\u011fi\u015fime \u201cde\u011fi\u015fmek zorundas\u0131n\u201d ya da \u201c\u015eU ANDAN \u0130T\u0130BAREN daha aktif bir insan olmal\u0131s\u0131n\u201d gibi c\u00fcmlelerle y\u00f6neltmeye \u00e7al\u0131\u015fabilir. Ki\u015filerin hareketlilik seviyesini art\u0131rmak i\u00e7in bu tarz zorlay\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131mlar kullanmak istenilenin aksine ki\u015filerin de\u011fi\u015fime olan direncini art\u0131rabilir. Uzmanlar a\u015f\u0131r\u0131ya ka\u00e7\u0131lan durumlarda de\u011fi\u015fime direnmenin sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki olumsuz etkilerinden bahsederek ki\u015fiyi de\u011fi\u015fime korku yoluyla y\u00f6nlendirebilmekte ancak bu y\u00f6ntem \u00e7o\u011funlukla ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131kla sonu\u00e7lan\u0131r. Bu y\u00f6ntemin ba\u015far\u0131ya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 tek durum ki\u015finin de\u011fi\u015febilece\u011fine inanmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Bu durumlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alarak bir kez daha d\u00fc\u015f\u00fcnelim. \u0130nsanlar\u0131n daha hareketli bir ya\u015fam tarz\u0131na al\u0131\u015fmalar\u0131 i\u00e7in en etkin motivasyon y\u00f6ntemi nedir?<\/p>\n<p>2018 y\u0131l\u0131nda, ge\u00e7mi\u015f verilerin incelendi\u011fi kapsaml\u0131 bir analiz ile bu soruyu cevaplamaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. \u0130lk olarak 100\u2019den fazla fiziksel aktiviteyi art\u0131rmay\u0131 ama\u00e7layan giri\u015fimleri inceleyip her birinin kapsad\u0131\u011f\u0131 davran\u0131\u015f de\u011fi\u015ftirme tekniklerini belirledik. Daha sonra hangi tekniklerin fiziksel aktiviteye y\u00f6nelik motivasyonu art\u0131rabildi\u011fini inceledik ve sonu\u00e7lar davran\u0131\u015f\u0131 de\u011fi\u015ftirmeye y\u00f6nelik tekniklerdeki iki grubun etkili oldu\u011funu ortaya koydu.<\/p>\n<p>\u0130lk grubu \u00f6z-d\u00fczenleme diyebilece\u011fimiz ki\u015finin kendi kendini denetleyip d\u00fczenledi\u011fi teknikler olu\u015fturdu. Bu tekniklere; ki\u015finin kendi fiziksel aktivite seviyesini g\u00f6zlemlemesi, performans\u0131yla ilgili ba\u015fka ki\u015filerden geri d\u00f6n\u00fc\u015f almas\u0131, fiziksel aktivitelere y\u00f6nelik kendine hedefler belirlemesi, yapaca\u011f\u0131 eyleme y\u00f6nelik planlar ve fiziksel aktiviteler s\u0131ras\u0131nda \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kan zorluklara sorun \u00e7\u00f6zme stratejileri belirleyerek yakla\u015fmas\u0131n\u0131 \u00f6rnek olarak verebiliriz. Analizlerimize g\u00f6re \u00f6z-d\u00fczenleme tekniklerinin ki\u015filerin motivasyonunu art\u0131rmada \u00f6nemli bir etkisi var. Ek olarak, bu teknikleri birbirleriyle e\u015fle\u015ftirip uygulamak tek tek uygulamaktan \u00e7ok daha fazla etkili oluyor. Ge\u00e7mi\u015f ara\u015ft\u0131rmalara bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda \u00f6z-d\u00fczenleme tekniklerinin fiziksel aktivite, diyet, sigara kullan\u0131m\u0131 gibi konularda davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fimini sa\u011flamak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu zaten g\u00f6rebiliyorduk, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rma ile sadece davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fimi i\u00e7in de\u011fil motivasyonu art\u0131rmak i\u00e7in de \u00f6nemli bir etkisinin oldu\u011funu belirledik. Dolay\u0131s\u0131yla, ki\u015filerde davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fimi ve motivasyon art\u0131r\u0131m\u0131n\u0131 birlikte sa\u011flayabilmek ad\u0131na \u00f6z-d\u00fczenleme tekniklerinin faydal\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yleyebiliriz.<\/p>\n<p>Analizlerimiz sonucunda farkl\u0131 davran\u0131\u015f de\u011fi\u015fimi tekniklerinin i\u00e7inde belirledi\u011fimiz ikinci etkili grup ise bir ortamdaki s\u00f6z konusu fiziksel aktivitenin uygulan\u0131\u015f\u0131na dair y\u00f6nergelerin, uygulamal\u0131 g\u00f6sterimlerin oldu\u011fu egzersiz s\u0131n\u0131flar\u0131na kat\u0131l\u0131m ve ki\u015fi i\u00e7in yeni olan fiziksel aktiviteleri uygulama f\u0131rsat\u0131n\u0131n olmas\u0131yd\u0131. Bu gruptaki tekniklerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve ki\u015filere bizzat ya da grup halinde y\u00f6nergeler verilen giri\u015fimlerin ki\u015filerdeki motivasyonu art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 tespit edildi. Elde edilen sonu\u00e7lar\u0131 sa\u011flayan etmenler kesin olmamakla beraber, ki\u015finin s\u00fcre\u00e7 s\u0131ras\u0131nda e\u011fitimcilerden ald\u0131\u011f\u0131 sosyal destek veya s\u0131n\u0131ftaki di\u011fer kat\u0131l\u0131mc\u0131larla sosyal kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmaya dahil olmas\u0131 ve s\u00fcre\u00e7 s\u0131ras\u0131nda e\u011flenmesi en olas\u0131 sebepler aras\u0131nda g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor. Fiziksel aktiviteden uzak bir insan\u0131n grup egzersizine do\u011frudan girmesi ba\u015fta \u00fcrk\u00fct\u00fcc\u00fc g\u00f6r\u00fcnse de ara\u015ft\u0131rmalara g\u00f6re bu y\u00f6ntem ki\u015finin daha aktif bir ya\u015fam tarz\u0131 i\u00e7in motive olmas\u0131nda olduk\u00e7a etkili g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n<p>T\u00fcm bunlar\u0131 \u00f6zetlersek, bir ki\u015fiyi fiziksel olarak aktif bir insan olmas\u0131 i\u00e7in motive etmenin %100 ba\u015far\u0131ya sahip bir y\u00f6ntemi yok ancak ara\u015ft\u0131rmam\u0131z\u0131n da g\u00f6sterdi\u011fi gibi bir egzersiz s\u0131n\u0131f\u0131na kat\u0131lmak ve \u00f6z-d\u00fczenleme tekniklerini uygulamak olduk\u00e7a etkili bir ba\u015flang\u0131\u00e7 olabilir. Bu nedenle, siz uzmanlar\u0131n, biraz hareketin iyi gelece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz bir dan\u0131\u015fanla kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131zda denemeniz i\u00e7in birka\u00e7 ipucu b\u0131rakmak istiyoruz. \u015e\u00fcphesiz ki bu ipu\u00e7lar\u0131 her insanda etkili olmayacakt\u0131r ancak en az\u0131ndan sizlere insanlar\u0131 motive etme s\u00fcreciniz i\u00e7in birka\u00e7 tane fazladan y\u00f6ntem sa\u011flayarak yard\u0131mc\u0131 olabilir.<\/p>\n<p>Motivasyonunuzun iyi olmas\u0131 dile\u011fiyle!<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>\u0130pu\u00e7lar\u0131;<\/p>\n<ol>\n<li><strong>\u0130zle<\/strong>. Ki\u015filerden fiziksel aktivite seviyelerini bir ak\u0131ll\u0131 telefon uygulamas\u0131, hareket takip cihaz\u0131 ya da basit\u00e7e bir g\u00fcnl\u00fck tutarak takip etmelerini isteyin. Yard\u0131mc\u0131 olmak i\u00e7in, sizin \u00f6zellikle \u00f6nerdi\u011finiz ve kendi kendilerini g\u00f6zlemleyebilecekleri birka\u00e7 se\u00e7enekten olu\u015fan bir liste verebilirsiniz.<\/li>\n<li><strong>\u0130ncele<\/strong>. Ki\u015filerin kendi ba\u015flar\u0131na takip ettikleri aktivitelerini inceleyerek d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri kadar aktif olup olmad\u0131klar\u0131n\u0131 g\u00f6rmelerini sa\u011flay\u0131n. Fiziksel bir aktivitenin rutin hayat programlar\u0131na uyabilece\u011fi zamanlar\u0131 bulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Hedef belirle ve plan yap<\/strong>. Ki\u015filerin \u00f6nceki ad\u0131mlarda belirledi\u011finiz hali haz\u0131rda var olan aktivite seviyelerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurarak ger\u00e7ek\u00e7i bir hedef belirlemelerini ve bu hedefe ula\u015fabilmek i\u00e7in uygun yer, zaman, s\u00fcreci i\u00e7eren bir plan yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Yap gitsin<\/strong>. Ki\u015filere, yeti\u015fkinlere y\u00f6nelik spor kul\u00fcpleri veya b\u00f6lgede bulunan parklar\u0131 ve ye\u015fil alanlar gibi se\u00e7enekleri i\u00e7eren bir liste vererek onlar\u0131n ilgilerini \u00e7eken aktiviteleri se\u00e7ebilmeleri i\u00e7in f\u0131rsat sa\u011flay\u0131n. Ba\u015flang\u0131c\u0131n olduk\u00e7a zor oldu\u011funun ancak bu \u015fekilde onlar\u0131n daha \u00e7ok motive olmalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011finizin fark\u0131na var\u0131n.<\/li>\n<li><strong>Motivasyona odaklan<\/strong>. Ki\u015fileri motivasyon d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn normal oldu\u011fu ve s\u00f6z konusu y\u00f6ntemlerin ara\u015ft\u0131rmalarda hem motivasyonu art\u0131r\u0131p hem de aktif olmay\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kan\u0131tland\u0131\u011f\u0131yla ilgili bilgilendirin.<\/li>\n<\/ol>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong><em>[\u00c7eviren Melis \u0130nce, University Of Trento]<\/em><\/strong><\/p>\n<p>Dr G\u00fclcan Garip, University of Derby<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By Keegan Knittle, University of Helsinki, Finland Here\u2019s a familiar story from primary care: an individual who would clearly benefit from more physical activity comes into the clinic. We discuss their physical (in)activity, and in the end, the person says [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1216,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[25,27,24],"tags":[],"class_list":["post-1197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-goal-setting","category-motivation","category-self-regulation"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"tr","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","fi","sv","tr","uk"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"my":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"he":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ro":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1197"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4614,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions\/4614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}