Tracy Epton, University of Manchester, Wielka Brytania<\/p>\n
Ustalanie cel\u00f3w jest popularn\u0105 technik\u0105 <\/em><\/p>\n Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych technik zmiany zachowa\u0144 (zgodnie z najnowszym zestawieniem jest ich a\u017c 93!). Wyznaczanie cel\u00f3w jest jedn\u0105 z tych najlepiej znanych i najcz\u0119\u015bciej wykorzystywanych. U\u017cywaj\u0105 jej organizacje charytatywne (np. Alcohol Concern, brytyjska organizacja charytatywna, zaproponowa\u0142a, by postawi\u0107 sobie za cel zaprzestanie picia alkoholu przez ca\u0142y stycze\u0144), komercyjne\u00a0 programy odchudzania, a nawet aplikacje fitnesowe w telefonach. W jednym z ostatnich przegl\u0105d\u00f3w 384 bada\u0144 dotycz\u0105cych skuteczno\u015bci wyznaczania cel\u00f3w\u00a0 w wielu r\u00f3\u017cnych kontekstach sprawdzono, czy ta technika rzeczywi\u015bcie dzia\u0142a, jakie typy cel\u00f3w sprawdzaj\u0105 si\u0119 najlepiej i dla kogo.<\/p>\n <\/p>\n Czy ustalanie cel\u00f3w rzeczywi\u015bcie sprzyja zmianie zachowania? <\/em><\/p>\n Wyznaczanie cel\u00f3w dzia\u0142a w przypadku zmiany wielu r\u00f3\u017cnych zachowa\u0144 (w tym sortowaniu odpad\u00f3w, wynik\u00f3w sportowych, cel\u00f3w edukacyjnych czy zdrowia), nawet gdy jest jedyn\u0105 stosowan\u0105 technik\u0105.<\/p>\n Z kolei zaskakuj\u0105ce jest to, \u017ce wyznaczanie cel\u00f3w niekoniecznie dzia\u0142a lepiej w po\u0142\u0105czeniu z innymi technikami zmiany zachowania, mimo powszechno\u015bci takich rozwi\u0105za\u0144. Na przyk\u0142ad dodanie informacji zwrotnych (tj. informowanie ludzi o ich aktualnej sytuacji i\/lub post\u0119pach w osi\u0105ganiu celu) nie zwi\u0119ksza efektywno\u015bci osi\u0105gania cel\u00f3w. Co wa\u017cniejsze, nak\u0142anianie ludzi do wyra\u017anego zaanga\u017cowania si\u0119 w cel lub nawet zadawanie im pyta\u0144 o to, jak bardzo s\u0105 zaanga\u017cowani w jego realizacj\u0119, w rzeczywisto\u015bci wr\u0119cz zmniejsza skuteczno\u015b\u0107 tej techniki. Skuteczno\u015b\u0107 wzrasta\u0142a jedynie przy po\u0142\u0105czeniu techniki wyznaczania cel\u00f3w z \u00a0monitorowaniem zachowania danej osoby, ale ju\u017c bez przekazywania jej informacji zwrotnych (np. wy\u0142\u0105cznie rejestrowanie, ile porcji owoc\u00f3w i warzyw kto\u015b zjada podczas posi\u0142ku).<\/p>\n Istnieje wiele r\u00f3\u017cnych czynnik\u00f3w, kt\u00f3re nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 przy ustalania i ocenie cel\u00f3w. Cz\u0119\u015b\u0107 jest powszechnie wiadoma (np. cele SMART),\u00a0 ale inne pozostaj\u0105\u00a0 ma\u0142o rozpoznane.<\/p>\n Jak mo\u017cna zwi\u0119kszy\u0107 efektywno\u015b\u0107 techniki ustalania cel\u00f3w w zmianie zachowania? <\/em><\/p>\n Istnieje mit, \u017ce wyznaczenie \u0142atwo osi\u0105galnego celu jest skuteczniejsze w przypadku takich dzia\u0142a\u0144, jak chocia\u017cby redukcja masy cia\u0142a. Okazuje si\u0119 jednak, \u017ce to wyznaczanie trudnych cel\u00f3w sprzyja zmianie zachowania. Trudne cele, czyli takie, kt\u00f3re osi\u0105ga stosunkowo niewiele os\u00f3b, okazuj\u0105 si\u0119 efektywniejszym narz\u0119dziem zmiany zachowania ni\u017c cele umiarkowanie trudne (potencjalnie osi\u0105gane przez 15-50% os\u00f3b) lub \u0142atwe (potencjalnie osi\u0105gane przez ponad po\u0142ow\u0119 os\u00f3b).<\/p>\n R\u00f3wnie\u017c informowanie jak najwi\u0119kszej liczby os\u00f3b o swoim celu zwi\u0119ksza szanse na udan\u0105 zmian\u0119 zachowania. Prawdopodobie\u0144stwo osi\u0105gniecia celu wrasta, je\u015bli cel jest upubliczniany (tj. podczas okre\u015blania celu masz bezpo\u015bredni kontakt z kim\u015b lub opowiadasz komu\u015b o nim, np. m\u00f3wisz kolegom z pracy, \u017ce planujesz rzuci\u0107 palenie). Zapisywanie cel\u00f3w i eksponowanie ich w miejscach publicznych jest r\u00f3wnie\u017c stosowane w psychologii sportu.<\/p>\n Praca w grupie nad osi\u0105gni\u0119ciem celu r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119ksza skuteczno\u015b\u0107 zmiany zachowania. Ustalenie wsp\u00f3lnego celu przez rodzin\u0119, zesp\u00f3\u0142 pracownik\u00f3w, dru\u017cyn\u0119 sportow\u0105 lub nawet przyjaci\u00f3\u0142 jest efektywniejsze ni\u017c jego osobne wyznaczanie przez ka\u017cdego z cz\u0142onk\u00f3w takiej grupy.<\/p>\n Kilka s\u0142\u00f3w o czynnikach, kt\u00f3re nie s\u0105 istotne w wyznaczaniu celu<\/em><\/p>\n Cele, kt\u00f3re koncentruj\u0105 si\u0119 na zachowaniu (np. programy odchudzania cz\u0119sto sk\u0142aniaj\u0105 ludzi do wyznaczenia celu ukierunkowanego na zachowanie takiego, jak zjadanie 1200 kalorii dziennie), s\u0105 r\u00f3wnie skuteczne jak cele, kt\u00f3re skupiaj\u0105 si\u0119 na wynikach (np. cel polegaj\u0105cy na zrzuceniu okre\u015blonej wagi ka\u017cdego tygodnia).<\/p>\n Cele dotycz\u0105ce poprawy wynik\u00f3w w por\u00f3wnaniu z dotychczasowym stanem (np. chodzenie o 5 000 krok\u00f3w dziennie wi\u0119cej) s\u0105 tak samo skuteczne, jak te, kt\u00f3re opieraj\u0105 si\u0119 na odg\u00f3rnie ustalonych standardach (np. chodzenie 10 000 krok\u00f3w dziennie).<\/p>\n Cele ustalone samodzielnie, wyznaczone przez kogo\u015b innego lub ustalone wsp\u00f3lnie s\u0105 realizowane w takim samym stopniu. Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c wyznacza\u0107 sobie wi\u0119cej ni\u017c jeden cel naraz lub okresowo powtarza\u0107 wyznaczanie tego samego celu – nie zmienia to skuteczno\u015bci ich osi\u0105gania.<\/p>\n Wskaz\u00f3wki praktyczne <\/em><\/p>\n Je\u015bli jeste\u015b praktykiem, kt\u00f3ry wspiera pacjent\u00f3w w wyznaczaniu cel\u00f3w zdrowotnych lub sam je formu\u0142uje, rozwa\u017c uwzgl\u0119dnienie poni\u017cszych zalece\u0144.<\/p>\n Popro\u015b, aby klienci:<\/p>\n W pracy z klientami:<\/p>\n Przet\u0142umaczy\u0142y: Zuzanna Kwissa-Gajewska, Ewa Gruszczy\u0144ska <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" By Tracy Epton, University of Manchester, United Kingdom Goal setting is a popular technique There are many different techniques that can be used to change behaviour (93 according to a recent list!). Goal setting is a well-known technique that most […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1050,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[25,16],"tags":[],"class_list":["post-971","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-goal-setting","category-planning"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"pl","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","fi","sv","tr","uk"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"my":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"he":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ro":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/971","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=971"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/971\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4624,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/971\/revisions\/4624"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1050"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=971"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=971"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=971"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}\n
\n