{"id":761,"date":"2017-11-22T11:52:03","date_gmt":"2017-11-22T11:52:03","guid":{"rendered":"http:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=761"},"modified":"2025-11-04T14:43:32","modified_gmt":"2025-11-04T14:43:32","slug":"very-brief-interventions","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2017\/11\/very-brief-interventions\/","title":{"rendered":"Bardzo kr\u00f3tkie interwencje zmiany zachowaniado zastosowania w opiece zdrowotnej"},"content":{"rendered":"<p><strong>By Stephen Sutton, University of Cambridge, England<\/strong><\/p>\n<p>Problemy wielkiej wagi wymagaj\u0105 rozwi\u0105za\u0144 na wielk\u0105 skal\u0119. Zmierzenie si\u0119 z \u201eWielk\u0105 Czw\u00f3rk\u0105\u201d (\u2018Big 4\u2019) zachowa\u0144 antyzdrowotnych (brak aktywno\u015bci fizycznej, palenie tytoniu, przjadanie si\u0119 i nadu\u017cywanie alkoholu) wymaga interwencji, kt\u00f3re obejm\u0105 jak najwi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 ludzi, co umo\u017cliwi uzyskanie widocznych korzy\u015bci w zakresie zdrowia publicznego . W tym kontek\u015bcie, obiecuj\u0105ce jest zastosowanie przez praktyk\u00f3w pracuj\u0105cych w s\u0142u\u017cbie zdrowia kr\u00f3tkich interwencji. Jednym z przyk\u0142ad\u00f3w takiej interwencji jest rekomendowane przez brytyjski<em> the National Institute for Health and Care Excellence<\/em> przekazywanie przez lekarzy pierwszego kontaktu odpowiednio dopasowanych zalece\u0144 dotycz\u0105cych aktywno\u015bci fizycznej osobom ma\u0142o aktywnym, z p\u00f3\u017aniejszym monitorowaniem tej aktywno\u015bci podczas kolejnych wizyt.<\/p>\n<p><!--more--><\/p>\n<p>Wykazano efektywno\u015b\u0107 kr\u00f3tkich interwencji w obszarze zdrowia. Trzeba jednak, zaznaczy\u0107, \u017ce interpretacja wynik\u00f3w jest problematyczna, co wynika z zastosowania odmiennych definicji \u201ekr\u00f3tkiej porady\u201d lub \u201ekr\u00f3tkiej interwencji\u201d. Na przyk\u0142ad, jeden z systematycznych przegl\u0105d\u00f3w bada\u0144 okre\u015bla kr\u00f3tk\u0105 porad\u0119 jako \u201etrwaj\u0105c\u0105 mniej ni\u017c 30 minut, lub przekazan\u0105 podczas jednej sesji (z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 dodatkowego spotkania w celu pomiaru jej skuteczno\u015bci)\u201d. Wiele takich \u201ekr\u00f3tkich\u201d interwencji jest zbyt d\u0142uga, by mog\u0142a by\u0107 w\u0142\u0105czona do rutynowych wizyt lekarskich. W naszej pracy skoncentrowali\u015bmy si\u0119 wi\u0119c na rozwijaniu i ewaluacji \u201ebardzo kr\u00f3tkich\u201d interwencji, rozumianych jako jedna sesja na temat podejmowania aktywno\u015bci fizycznej, trwaj\u0105ca nie d\u0142u\u017cej ni\u017c 5 minut. Tego typu bardzo kr\u00f3tkie interwencje, kt\u00f3re pierwotnie opracowali\u015bmy dla <em>National Health Service<\/em> (NHS) <em>Health Check Programme<\/em> w Anglii, mog\u0105 by\u0107 wykorzystywane w r\u00f3\u017cnych plac\u00f3wkach opieki zdrowotnej. W naszym programie oddzia\u0142ywania przeznaczone by\u0142y dla os\u00f3b doros\u0142ych w wieku 40 &#8211; 74 lat, aktualnie bez rozpoznania chor\u00f3b naczyniowych, ale z zaleceniem bada\u0144 kontrolnych co 5 lat. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego typu wizyt kontrolnych ma miejsce w plac\u00f3wkach podstawowej opieki medycznej i przeprowadzana jest przez wykwalifikowany personel piel\u0119gniarski. Stanowi\u0105 one doskona\u0142\u0105 okazj\u0119 do przeprowadzenia bardzo szybkiej interwencji skierowanej na zmian\u0119 zachowania zdrowotnego u milion\u00f3w pacjent\u00f3w.<\/p>\n<p>W celu opracowania interwencji pos\u0142u\u017cyli\u015bmy si\u0119 wynikami i ekspertyzami z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142, obejmuj\u0105cych systematyczne przegl\u0105dy bada\u0144, konsultacje z interesariuszami, badania jako\u015bciowe, oszacowaniekoszt\u00f3w i dyskusje grupowe. Podstaw\u0105 bardzo kr\u00f3tkiej interwencji sta\u0142y si\u0119 techniki zmiany zachowania. Na przyk\u0142ad, nasza interwencja z u\u017cyciem krokomierza sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z dziewi\u0119ciu takich technik, zawieraj\u0105c m.in. formu\u0142owanie celu (zachowania), planowanie dzia\u0142ania i jego samoobserwacj\u0119. Znalaz\u0142o to odzwierciedlenie w samym przebiegu interwencji, podczas kt\u00f3rej uczestnicy byli zaopatrywani w krokomierz i tabel\u0119 do zapisywania liczby krok\u00f3w wraz z instrukcj\u0105 przekazywan\u0105 ustnie: \u201eW ka\u017cdym tygodniu okre\u015bl sw\u00f3j cel &#8211; ile krok\u00f3w chcesz zrobi\u0107, np. 6 000 krok\u00f3w dziennie, nast\u0119pnie zapisuj, ile faktycznie krok\u00f3w przesz\u0142a\u015b\/przeszed\u0142e\u015b i sprawd\u017a, czy osi\u0105gn\u0119\u0142a\u015b\/osi\u0105gn\u0105\u0142e\u015b sw\u00f3j cel\u201d. Stworzyli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c scenariusz trzygodzinnej sesji szkoleniowej i podr\u0119cznik dla praktyk\u00f3w.<\/p>\n<p>Opisany przyk\u0142ad bardzo kr\u00f3tkiej interwencji opartej na okre\u015blonych technikach nale\u017cy odr\u00f3\u017cni\u0107 od zwyczajnego doradzania. Porada zawiera zazwyczaj elementy nak\u0142aniania do zmiany i informacje o szkodliwo\u015bci braku zmiany i korzy\u015bci z dokonania zmiany To jest wa\u017cne, niemniej jednak pomocne mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w\u0142\u0105czenie odpowiednich technik zmiany takich jak ustalenie celu i monitorowanie zachowania.<\/p>\n<p>Pokazali\u015bmy, \u017ce mo\u017cliwe jest przeprowadzenie bardzo kr\u00f3tkich interwencji w czasie wizyt kontrolnych i \u017ce s\u0105 one akceptowane zar\u00f3wno przez lekarzy, jak i pacjent\u00f3w. Nasze wst\u0119pne doniesienia na temat efektywno\u015bci tych oddzia\u0142ywa\u0144 s\u0105 bardzo obiecuj\u0105ce. Opieraj\u0105c si\u0119 na obiektywnym pomiarze aktywno\u015bci fizycznej za pomoc\u0105 akcelerometru, odnotowano skuteczno\u015b\u0107 <u>bardzo kr\u00f3tkiej interwencji z u\u017cyciem krokomierza<\/u> na poziomie 73% (tzn. wzrost aktywno\u015bci fizycznej w grupie klinicznej, w por\u00f3wnaniu z grup\u0105 kontroln\u0105, kt\u00f3ra nie by\u0142a poddana oddzia\u0142ywaniom). Jednak, gdy testowali\u015bmy skuteczno\u015b\u0107 bardzo kr\u00f3tkiej interwencji w wi\u0119kszej grupie (N=1007), uzyskali\u015bmy tylko niewielki i nieistotny pozytywny efekt interwencji na obiektywnie ocenian\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 3 miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej. Niemniej jednak, rachunek ekonomiczny sugeruje, \u017ce istnieje 60% prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce interwencja jest op\u0142acalna w d\u0142u\u017cszej perspektywie czasowej w por\u00f3wnaniu z samymi wizytami kontrolnymi bez tego typu interwencji. Tym samym przeprowadzanie tego typu interwencji mo\u017ce by\u0107 lepsze ni\u017c nierobienie niczego.<\/p>\n<p>Nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107 te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 podniesienia skuteczno\u015bci bardzo kr\u00f3tkich interwencji poprzez w\u0142\u0105czenie dodatkowych komponent\u00f3w. Wyzwaniem jest jednak ralizacja tego bez podniesienia koszt\u00f3w. Jedna z mo\u017cliwo\u015bci zak\u0142ada powi\u0105zanie bardzo kr\u00f3tkich interwencji przeprowadzanych \u201etwarz\u0105-w-twarz\u201d przez pracownika s\u0142u\u017cby zdrowia z \u201einterwencj\u0105 cyfrow\u0105\u201d wspieraj\u0105c\u0105 pacjenta w dokonywanej zmianie zachowania. Tego typu kombinacja mo\u017ce by\u0107 bardziej skuteczna ni\u017c ka\u017cda z tych form oddzia\u0142ywania osobno. Przetestowali\u015bmy ju\u017c ten model interwencji w ramach podstawowej opieki zdrowotnej w celu poprawy wska\u017anika rzucenia palenia \u201eCyfrow\u0105\u201d sk\u0142adow\u0105 by\u0142 90-dniowy program odpowiednio dopasowanych wiadomo\u015bci tekstowych przesy\u0142anych do palaczy za po\u015brednictwem telefon\u00f3w kom\u00f3rkowych.<\/p>\n<p>Praktyczne wskaz\u00f3wki:<\/p>\n<ul>\n<li>Istniej\u0105 dowody na skuteczno\u015b\u0107 kr\u00f3tkich interwencji w zmianie zachowa\u0144 zdrowotnych, tj. rzucanie palenia czy podejmowanie aktywno\u015bci fizycznej. Jednak wiele z tych oddzia\u0142ywa\u0144 jest nadal za d\u0142ugich do w\u0142\u0105czenia w rytunowe wizyty lekarskie.<\/li>\n<li>Warto wi\u0119c rozwa\u017cy\u0107 stosowanie <em>bardzo kr\u00f3tkich<\/em> interwencji, kt\u00f3re nie trwaj\u0105 d\u0142u\u017cej ni\u017c 5 minut. Wykazano, \u017ce ich efektywno\u015b\u0107 jest ni\u017csza, ale prawdopodobnie i wi\u0119ksza ni\u017c ca\u0142kowity brak interwencji.<\/li>\n<li>Zamiast standardowego \u201eudzielania porady\u201d, pomy\u015bl o przeprowadzeniu bardzo kr\u00f3tkiej interwencji zawieraj\u0105cej przynajmniej jedn\u0105 technik\u0119 zmiany zachowania. Na przyk\u0142ad, pomocne mo\u017ce by\u0107 poproszenie pacjenta, aby obserwowa\u0142 swoje zachowanie lub stworzy\u0142 i zapisa\u0142 konkretny plan dzia\u0142ania, tj. kiedy i w jaki spos\u00f3b zwi\u0119kszy swoj\u0105 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105 lub b\u0119dzie unika\u0142 podjadania.<\/li>\n<li>Zach\u0119caj pacjent\u00f3w do dostrzegania i korzystania z r\u00f3\u017cnych zasob\u00f3w (np. aplikacji na smartfony czy lokalnej grupy uprawiaj\u0105cej nordic walking), co mo\u017ce szybko i \u0142atwo wzmocni\u0107 si\u0142\u0119 interwencji. R\u00f3wnie\u017c um\u00f3wienie si\u0119 na spotkanie podsumowuj\u0105ce jaki\u015b czas po przeprowadzeniu interwencji, mo\u017ce by\u0107 pomocne.<\/li>\n<li>Spraw, by ka\u017cde spotkanie by\u0142o znacz\u0105ce. Podczas ka\u017cdej wizyty z pacjentem masz wszak okazj\u0119 porozmawia\u0107 z nim o zmianie szkodliwych zachowa\u0144. Je\u015bli wielu specjalist\u00f3w b\u0119dzie stosowa\u0142o bardzo kr\u00f3tkie interwencje wobec wielu pacjent\u00f3w, to mo\u017ce si\u0119 to prze\u0142o\u017cy\u0107 na stan zdrowia publicznego.<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>By Stephen Sutton, University of Cambridge, England Large-scale problems require large-scale solutions. Tackling the \u2018Big 4\u2019 behaviours (physical inactivity, tobacco use, excessive consumption of food and alcohol) requires scalable interventions that can reach large numbers of people to achieve a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":778,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-761","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-interventions"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"pl","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","fi","sv","tr","uk"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"my":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"he":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ro":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sk":{"title":false,"content":true,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/761","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=761"}],"version-history":[{"count":24,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/761\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4638,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/761\/revisions\/4638"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/778"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=761"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=761"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=761"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}