{"id":400,"date":"2017-03-12T07:47:38","date_gmt":"2017-03-12T07:47:38","guid":{"rendered":"http:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=400"},"modified":"2025-11-04T14:48:56","modified_gmt":"2025-11-04T14:48:56","slug":"e-health-hypes-and-hopes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2017\/03\/e-health-hypes-and-hopes\/","title":{"rendered":"E-zdrowie: wielkie oczekiwania i realne mo\u017cliwo\u015bci"},"content":{"rendered":"

Rik Crutzen, Maastricht University, The Netherlands<\/em><\/p>\n

\u00a0<\/em><\/p>\n

W dzisiejszych czasach ludzie u\u017cywaj\u0105 internetu do r\u00f3\u017cnych cel\u00f3w: od robienia zakup\u00f3w w sieci po pokazywanie zdj\u0119cia swojego kota znajomemu mieszkaj\u0105cemu na drugiej p\u00f3\u0142kuli. Wszystko jest mo\u017cliwe. Coraz cz\u0119\u015bciej internet jest stosowany r\u00f3wnie\u017c w obszarze zdrowia – co zosta\u0142o okre\u015blone mianem \u201ee-zdrowia\u201d.<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n

Czym jest e-zdrowie? <\/strong><\/p>\n

E-zdrowie odnosi si\u0119 do us\u0142ug zdrowotnych i technologii informacyjnych dostarczonych lub propagowanych za po\u015brednictwem internetu i innych zwi\u0105zanych z nim technologii.<\/p>\n

W ramach psychologii zdrowia, us\u0142ugi zdrowotne oferowane przez internet dotycz\u0105 szerokiej gamy zachowa\u0144 zwi\u0105zanych ze stylem \u017cycia, takich jak, pomoc w podejmowaniu aktywno\u015bci zdrowotnej lub rzucaniu palenia. Opieraj\u0105c si\u0119 na przegl\u0105dzie literatury, tej z prze\u0142omu wiek\u00f3w i p\u00f3\u017aniejszej, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce interwencje zdrowotne przeprowadzone za po\u015brednictwem internetu mog\u0105 by\u0107 skuteczne. Wa\u017cne jest jednak, by rozw\u00f3j tego typu oddzia\u0142ywa\u0144 by\u0142 oparty na okre\u015blonych modelach teoretycznych i aktualnych wynikach bada\u0144 naukowych.<\/p>\n

 <\/p>\n

Zalety interwencji zdrowotnych prowadzonych za po\u015brednictwem internetu <\/strong><\/p>\n

U\u017cywanie internetu i zwi\u0105zanych z nim technologii w obszarze psychologii zdrowia ma niew\u0105tpliwie kilka zalet. Na przyk\u0142ad odbiorcy us\u0142ug internetowych mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 bardziej anonimowo ni\u017c podczas interwencji dostarczanych w bezpo\u015brednim kontakcie. Anonimowo\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 szczeg\u00f3lnie wa\u017cna przy oddzia\u0142ywaniach dotycz\u0105cych zachowa\u0144 powszechnie postrzeganych jako wstydliwe (np. u\u017cywanie prezerwatyw, ograniczenie spo\u017cycia alkoholu). Dodatkowo, mo\u017cna wykorzystywa\u0107 nawigacj\u0119 satelitarn\u0105 GPS, kt\u00f3ra zapewni specyficzne dla danej lokalizacji informacje na temat mo\u017cliwo\u015bci np. zakupienia zdrowego \u017cywienia. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce oba tu podane przyk\u0142ady dotycz\u0105 tylko niekt\u00f3rych interwencji kierowanych za po\u015brednictwem internetu. Zachowanie anonimowo\u015bci i informacje o lokalnej ofercie umo\u017cliwiaj\u0105cej realizowanie zdrowego stylu \u017cycia s\u0105 istotne, kiedy ich brak stanowi przeszkod\u0119 w podejmowaniu zachowa\u0144 zdrowotnych. Innymi s\u0142owy, specyfika narz\u0119dzia, jakim jest internet, i mo\u017cliwo\u015bci, jakie ze sob\u0105 niesie, powinny by\u0107 postrzegane jako \u015brodek do realizacji wcze\u015bniej sformu\u0142owanego celu, a nie magiczna r\u00f3\u017cd\u017cka powoduj\u0105ca, \u017ce ludzie bardziej dbaj\u0105 o swoje zdrowie.<\/p>\n

 <\/p>\n

Badanie stosowanych interwencji <\/strong><\/p>\n

Niew\u0105tpliw\u0105 zalet\u0105 interwencji za po\u015brednictwem internetu jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zbadania tego, jak faktycznie uczestnicy danego programu zmiany zachowa\u0144 zdrowotnych korzystaj\u0105 z aplikacji. Mo\u017cna uzyska\u0107 szczeg\u00f3\u0142owy wgl\u0105d w aktywno\u015b\u0107 u\u017cytkownik\u00f3w na danej stronie internetowej, np. kiedy u\u017cytkownik porzuci\u0142 udzia\u0142 w programie albo na jakim jego etapie si\u0119 zatrzyma\u0142. Poza tym, internet umo\u017cliwia dost\u0119p do informacji o tym, jak intensywnie u\u017cytkownicy korzystaj\u0105 z interwencji (cz\u0119sto\u015b\u0107 i po\u015bwi\u0119cony czas) i czym s\u0105 zainteresowani (tematy). Ta wiedza mo\u017ce by\u0107 wykorzystana do dostosowania interwencji do potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci u\u017cytkownik\u00f3w, zwi\u0119kszenia ekspozycji interwencji w sieci oraz skuteczno\u015bci oddzia\u0142ywa\u0144.<\/p>\n

 <\/p>\n

Podsumowanie <\/strong><\/p>\n

Interwencje przeprowadzane za po\u015brednictwem internetu maj\u0105 zalety, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 wykorzystane w obszarze psychologii zdrowia. Nie mo\u017cna jednak ich traktowa\u0107 jako uniwersalnie skutecznych i powszechnie rekomendowanych. Du\u017co zale\u017cy te\u017c od samej jako\u015bci proponowanej interwencji. Modyfikacje stylu \u017cycia s\u0105 procesem z\u0142o\u017conym. Przy ich wprowadzaniu koniecznie jest wykorzystywanie dost\u0119pnych teorii i wynik\u00f3w bada\u0144 naukowych. Jedynie takie podej\u015bcie pozwala zwi\u0119kszy\u0107 skuteczno\u015b\u0107 stosowanych interwencji – zar\u00f3wno w sieci, jak i poza ni\u0105.<\/p>\n

 <\/p>\n

Praktyczne wskaz\u00f3wki <\/strong><\/p>\n