{"id":2576,"date":"2022-10-06T12:15:58","date_gmt":"2022-10-06T12:15:58","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=2576"},"modified":"2025-11-04T13:59:47","modified_gmt":"2025-11-04T13:59:47","slug":"building-collaboration-between-behavioural-research-and-practice-to-improve-health","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2022\/10\/building-collaboration-between-behavioural-research-and-practice-to-improve-health\/","title":{"rendered":"Budowanie pomostu pomi\u0119dzy badaniami behawioralnymi a praktyk\u0105 w celu poprawy zdrowia"},"content":{"rendered":"

Katherine Brown, University of Hertfordshire, United Kingdom<\/b><\/p>\n

Tre\u015b\u0107 tego wpisu na blogu zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo zaczerpni\u0119ta z moich do\u015bwiadcze\u0144 w pracy na dw\u00f3ch etatach: na uniwersytecie i w samorz\u0105dowym wydziale zdrowia publicznego, gdzie mia\u0142am okazj\u0119 wykorzysta\u0107 w praktyce swoje umiej\u0119tno\u015bci w zakresie bada\u0144, opracowywania interwencji i ich ewaluacji.<\/span><\/p>\n

Niezale\u017cnie od tego, czy zamawiasz, zarz\u0105dzasz, projektujesz czy dostarczasz us\u0142ugi zdrowotne, istnieje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce istnieje przynajmniej jedno zachowanie, kt\u00f3re u\u017cytkownicy us\u0142ug musz\u0105 zmieni\u0107, aby us\u0142ugi te osi\u0105gn\u0119\u0142y zamierzone cele. Dzieje si\u0119 tak dlatego, \u017ce niezale\u017cnie od tego, na jak\u0105 chorob\u0119\u00a0 jest ukierunkowana ta us\u0142uga, tzn. czy jest to choroby zaka\u017ana (np. grypa, Covid-19, gru\u017alica, zaka\u017cenia przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105), czy niezaka\u017ana (np. choroby serca, POChP, cukrzyca typu 2, oty\u0142o\u015b\u0107), spos\u00f3b zachowania ludzi przyczynia si\u0119 do og\u00f3lnego obci\u0105\u017cenia tymi chorobami. Nie oznacza to, \u017ce nale\u017cy obwinia\u0107 ludzi za ich z\u0142y stan zdrowia i uwa\u017ca\u0107, \u017ce tylko oni s\u0105 odpowiedzialni za w\u0142asne zdrowie i samopoczucie. Wr\u0119cz przeciwnie! Stan zdrowia danej osoby jest tak\u017ce konsekwencj\u0105 <\/span>uwarunkowa\u0144<\/span><\/a> genetycznych, biologicznych, spo\u0142ecznych i \u015brodowiskowych. Uwzgl\u0119dnienie tych czynnik\u00f3w ma kluczowe znaczenie dla poprawy i ochrony zdrowia.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Znaczenie naszego zachowania w zwalczaniu chor\u00f3b zosta\u0142o podkre\u015blone na poziomie globalnym podczas obecnej <\/span>pandemii Covid-19<\/span><\/a>, poniewa\u017c wszyscy zostali\u015bmy zobowi\u0105zani do utrzymywania dystansu spo\u0142ecznego\/fizycznego, regularnego mycia r\u0105k i\/lub u\u017cywania \u015brodk\u00f3w, unikania dotykania twarzy, noszenia masek, samoizolacji w przypadku podejrzenia wyst\u0105pienia objaw\u00f3w wirusa lub kwarantanny po powrocie z niekt\u00f3rych podr\u00f3\u017cy. Je\u015bli ludzie wykonuj\u0105 te czynno\u015bci w stopniu wystarczaj\u0105cym, rozprzestrzenianie si\u0119 wirusa jest minimalizowane, a wyniki zdrowotne poprawiaj\u0105 si\u0119.<\/span><\/p>\n

Jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych obszar\u00f3w bada\u0144 w ramach psychologii zdrowia jest zrozumienie z\u0142o\u017conych interakcji czynnik\u00f3w, kt\u00f3re wp\u0142ywaj\u0105 na to, czy ludzie podejmuj\u0105 zachowania korzystne dla ich w\u0142asnego zdrowia, zdrowia os\u00f3b z ich otoczenia oraz zdrowia ca\u0142ej populacji. Je\u015bli uda nam si\u0119 zrozumie\u0107, co kieruje tymi zachowaniami, b\u0119dziemy mogli potencjalnie tworzy\u0107 lub dostosowywa\u0107 \u015brodowisko albo bezpo\u015brednio interweniowa\u0107 w spos\u00f3b zwi\u0119kszaj\u0105cy\u00a0 zachowania prozdrowotne i\u00a0 zmniejszaj\u0105cy zachownia antyzdrowotne.\u00a0<\/span><\/p>\n

Dysponujemy znacz\u0105c\u0105 i szybko rosn\u0105c\u0105 baz\u0105 dowod\u00f3w empirycznych na temat tego, co mo\u017ce pom\u00f3c w zmianie wielu zachowa\u0144, w tym mi\u0119dzy innymi: <\/span>korzystania z us\u0142ug medycznych<\/span><\/a>, <\/span>zdrowego od\u017cywiania<\/span><\/a>, <\/span>aktywno\u015bci fizycznej<\/span><\/a>, <\/span>siedz\u0105cego trybu \u017cycia<\/span><\/a>, <\/span>higieny r\u0105k<\/span><\/a>, <\/span>przyjmowania lek\u00f3w<\/span><\/a>, <\/span>rzucania palenia<\/span><\/a> i <\/span>ograniczania spo\u017cycia alkoholu<\/span><\/a>.<\/span><\/p>\n

Dowody te nale\u017cy wykorzysta\u0107 w projektowaniu oddzia\u0142ywa\u0144 w zakresie opieki zdrowotnej, zdrowia publicznego i opieki spo\u0142ecznej. Przez zbyt d\u0142ugi czas psychologowie zdrowia posiadaj\u0105cy eksperckie do\u015bwiadczenie badawcze i psychologowie zdrowia\u00a0 zajmuj\u0105cy si\u0119 praktycznym zlecaniem i realizacj\u0105 us\u0142ug dzia\u0142ali w oderwaniu od siebie.\u00a0 Finansowane przez presti\u017cowych fundator\u00f3w grant\u00f3w badania interwencji maj\u0105cych na celu zmian\u0119 zachowa\u0144, cho\u0107 wskazuj\u0105 si\u0119 na efektywno\u015b\u0107 tych interwencji, cz\u0119sto nie trafiaj\u0105 do powszechnego u\u017cytku i praktyki; zbyt ma\u0142o tego, co dzieje si\u0119 w praktyce, jest w pe\u0142ni oparte na dowodach lub solidnie ocenione (je\u015bli w og\u00f3le).<\/span><\/p>\n

W jaki spos\u00f3b badania behawioralne zosta\u0142y wykorzystane do poprawy zdrowia publicznego?<\/b><\/p>\n

Osoby pracuj\u0105ce w organizacjach zajmuj\u0105cych si\u0119 zdrowiem i opiek\u0105 spo\u0142eczn\u0105 od dawna interesuj\u0105 si\u0119 sposobami wykorzystania i zastosowania wynik\u00f3w bada\u0144 w celu zapewnienia najwy\u017cszej jako\u015bci us\u0142ug i interwencji. Ostatnio wzros\u0142a \u015bwiadomo\u015b\u0107 wk\u0142adu nauk behawioralnych i psychologii zdrowia w zrozumienie i zmian\u0119 zachowa\u0144 zdrowotnych. Na przyk\u0142ad w Wielkiej Brytanii <\/span>Public Health England<\/span><\/i> opublikowa\u0142o krajow\u0105 <\/span>strategi\u0119<\/span><\/a>, w kt\u00f3rej opowiedziano si\u0119 za rewolucyjn\u0105 rol\u0105 nauk behawioralnych i spo\u0142ecznych w polityce i praktyce zdrowia publicznego. Podobnie, do niedawno utworzonej jednostki ds. zmiany zachowa\u0144 przy Radzie Hrabstwa Hertfordshire cz\u0119sto zwracaj\u0105 si\u0119 w\u0142adze z ca\u0142ej Wielkiej Brytanii i ze \u015bwiata z pro\u015bb\u0105 o porad\u0119, w jaki spos\u00f3b wdra\u017ca\u0107 metody o udowodnionej skuteczno\u015bci zmiany zachowa\u0144 ukierunkowanych na popraw\u0119 zdrowia i dobrostanu oraz jak stawia\u0107 czo\u0142a g\u0142\u00f3wnym wyzwaniom zdrowia publicznego.<\/span><\/p>\n

Jako pracownik opieki zdrowotnej my\u015bl elastycznie o systemie opieki zdrowotnej, w kt\u00f3rym funkcjonujesz, i o tym, jak mo\u017cna zastosowa\u0107 wyniki bada\u0144 nad zmian\u0105 zachowa\u0144 zdrowotnych, poniewa\u017c ca\u0142kowita przebudowa systemu cz\u0119sto nie jest potrzebna. Na przyk\u0142ad:<\/span><\/p>\n