{"id":2526,"date":"2022-08-25T11:45:13","date_gmt":"2022-08-25T11:45:13","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=2526"},"modified":"2025-11-04T14:00:49","modified_gmt":"2025-11-04T14:00:49","slug":"2526","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2022\/08\/2526\/","title":{"rendered":"Utracone (i odnalezione) w t\u0142umaczeniu: efektywna komunikacja z pacjentem\u00a0"},"content":{"rendered":"

Zuzana Dankulincova, Pavol Jozef Safarik University, S\u0142owacja<\/span><\/p>\n

Chocia\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 badaczy jest \u015bwiadoma, \u017ce upowszechnianie wynik\u00f3w bada\u0144 jest cz\u0119\u015bci\u0105 ich odpowiedzialno\u015bci etycznej wobec uczestnik\u00f3w bada\u0144 (i pragnienia, aby wyniki ich bada\u0144 mia\u0142y jasne praktyczne implikacje), <\/span>droga od dowod\u00f3w naukowych do ich wdro\u017cenia mo\u017ce by\u0107 d\u0142uga<\/span><\/a>. Wiedza naukowa nie zawsze jest stosowana w codziennej praktyce, a je\u015bli ju\u017c, to zazwyczaj niesp\u00f3jnie lub niesystematycznie.<\/span><\/p>\n

Dlaczego tak si\u0119 dzieje? Sama liczba bada\u0144, interwencji i zalece\u0144 mo\u017ce by\u0107 przyt\u0142aczaj\u0105ca dla pracownik\u00f3w opieki zdrowotnej. Przegl\u0105daj\u0105c badania naukowe i wynikaj\u0105ce z nich rekomendacje, nale\u017cy si\u0119 zatem zastanowi\u0107 si\u0119, na ile s\u0105 one <\/span>adekwatne do warunk\u00f3w lokalnych<\/span><\/a>. Czy kontekst opisany w zaleceniach jest por\u00f3wnywalny z Twoim? Czy masz to, czego potrzebujesz, aby wdro\u017cy\u0107 zalecenia, czy te\u017c brakuje Ci potrzebnych zasob\u00f3w i umiej\u0119tno\u015bci? Czy Twoi pacjenci maj\u0105 to, czego potrzebuj\u0105 do wdro\u017cenia zalece\u0144? Nawet najlepiej zaprojektowana i najbardziej obiecuj\u0105ca interwencja nie b\u0119dzie bowiem skuteczna bez\u00a0 “dopasowania” do pacjent\u00f3w i otoczenia. Na przyk\u0142ad, problematyczne jest proponowanie interwencji typu e-zdrowia osobom nie posiadaj\u0105cym ani smartfon\u00f3w, ani komputer\u00f3w lub te\u017c osobom o niskich kompetencjach cyfrowych.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Innym kluczowym aspektem aplikacji wiedzy naukowej jest interakcja pomi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy z niej korzystaj\u0105 (np. pacjenci), a tymi, kt\u00f3rzy t\u0119 wiedz\u0119 posiadaj\u0105 i dziel\u0105 si\u0119 ni\u0105 (np. praktycy w opiece zdrowotnej). Bez wzgl\u0119du na to, jak dobrze przeka\u017cemy nasze zalecenia, nie doprowadzi to do po\u017c\u0105danego efektu, je\u015bli nie b\u0119d\u0105 one istotne lub przydatne dla pacjenta. S\u0142uchanie jest podstawowym elementem przekazywania wiedzy. Osoba, kt\u00f3ra jest s\u0142uchana, mo\u017ce w\u00f3wczas czerpa\u0107 ze swojej m\u0105dro\u015bci i spojrze\u0107 na rzeczy z nowej perspektywy.<\/span> Im lepiej s\u0142uchamy pacjent\u00f3w i klient\u00f3w<\/span><\/a>, tym lepiej b\u0119dziemy w stanie zaspokoi\u0107 ich potrzeby, a nasze komunikaty b\u0119d\u0105 bardziej wiarygodne, lubiane i w ko\u0144cu te\u017c realizowane. Aby to osi\u0105gn\u0105\u0107, s\u0142uchaj aktywnie tego, co pacjent ma do powiedzenia, bez narzucania swoich oczekiwa\u0144, presji czasu i przerywania. W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci stosuj pytania otwarte, dostosuj si\u0119 do poziomu wiedzy pacjenta i unikaj terminologii medycznej. Je\u015bli konieczne jest u\u017cycie \u017cargonu medycznego, sprawdzaj, czy zosta\u0142 on zrozumiany, a je\u015bli nie, wyja\u015bniaj u\u017cyte poj\u0119cia.\u00a0<\/span><\/p>\n

Ponadto nale\u017cy <\/span>zapyta\u0107 siebie<\/span><\/a> i <\/span>pacjenta<\/span><\/a> o czynniki, kt\u00f3re mog\u0105 uniemo\u017cliwi\u0107 skuteczne przeprowadzenie danej interwencji lub kt\u00f3re mog\u0105 uniemo\u017cliwi\u0107 pacjentowi skuteczne wdro\u017cenie interwencji. Aby skutecznie wdro\u017cy\u0107 zmian\u0119, dzia\u0142anie lub interwencj\u0119, nale\u017cy odpowiednio wcze\u015bniej rozwa\u017cy\u0107 potencjalne bariery. Nawet je\u015bli prawdopodobnie nie b\u0119dziesz w stanie wymieni\u0107 ich wszystkich, upewnij si\u0119, \u017ce masz wystarczaj\u0105co du\u017co czasu dla pacjenta, aby zastanowi\u0107 si\u0119, co mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 \u017ale, dlaczego i jak mo\u017cna temu zapobiec lub rozwi\u0105za\u0107 potencjaln\u0105 trudno\u015b\u0107. Na przyk\u0142ad, je\u015bli pacjent zdecyduje si\u0119 na wprowadzenie zmian w diecie, istotna mo\u017ce by\u0107 rozmowa o tym, czy pacjent sam b\u0119dzie przygotowywa\u0142 swoje jedzenie, czy te\u017c b\u0119dzie jad\u0142 w restauracjach lub sto\u0142\u00f3wkach. Je\u015bli jedzenie ma by\u0107 przygotowywane w domu, czy ma na to wystarczaj\u0105co du\u017co czasu? Je\u015bli czasu jest ma\u0142o, jak mo\u017cna to rozwi\u0105za\u0107? Je\u015bli planuje je\u015b\u0107 poza domem, czy ma dost\u0119p do odpowiedniego jedzenia? Dobrze jest rozwa\u017cy\u0107 wsp\u00f3lnie r\u00f3\u017cne scenariusze, oceniaj\u0105c potencjalne problemy, lub zach\u0119ci\u0107 pacjenta, aby w ramach planowania zrobi\u0142 to samodzielnie.<\/span><\/p>\n

Po wybraniu odpowiedniej interwencji, dostosowanej do pacjenta i kontekstu oraz uwzgl\u0119dniaj\u0105cej potencjalne bariery, nadchodzi czas jej wdro\u017cenia. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, aby interwencja by\u0142a tak czytelna i zwi\u0119z\u0142a, jak to tylko mo\u017cliwe. Na przyk\u0142ad, je\u015bli chcesz zach\u0119ci\u0107 pacjenta do sfomu\u0142owania planu dzia\u0142ania dotycz\u0105cego \u0107wicze\u0144 fizycznych, popro\u015b go o dok\u0142adne okre\u015blenie kiedy, gdzie i jak b\u0119dzie to robi\u0107. Dowody wskazuj\u0105, \u017ce <\/span>zmiana jest bardziej prawdopodobna w przypadku interwencji zaplanowanych i ukierunkowanych<\/span><\/a>.\u00a0<\/span><\/p>\n

Wdro\u017cenie to nie koniec, trzeba jeszcze sprawdzi\u0107, czy interwencja dzia\u0142a. Ostatnim wa\u017cnym krokiem jest zatem uzyskanie informacji zwrotnej wraz z ewaluacj\u0105, aby mo\u017cna by\u0142o uwzgl\u0119dni\u0107 je przy planowaniu kolejnych oddzia\u0142ywa\u0144. Upewnij si\u0119, \u017ce monitorujesz dzia\u0142ania swoich pacjent\u00f3w, pytaj ich o post\u0119py, o to, co sprawdza si\u0119 z ich perspektywy, a je\u015bli maj\u0105 problemy z przestrzeganiem zalece\u0144 lub trzymaniem si\u0119 interwencji, om\u00f3w z nimi, co mo\u017ce by\u0107 przyczyn\u0105\u00a0 tych trudno\u015bci i jakie rozwi\u0105zania mogliby wdro\u017cy\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\n

Zalecenia praktyczne:<\/b><\/p>\n

    \n
  1. Znajd\u017a wiedz\u0119 adekwatn\u0105 do lokalnych warunk\u00f3w<\/b> – znajd\u017a swoje \u017ar\u00f3d\u0142o wiarygodnych informacji i oce\u0144 znaczenie i przydatno\u015b\u0107 prezentowanych tam dowod\u00f3w naukowych dla swoich pacjent\u00f3w i swojego kontekstu.<\/span><\/li>\n
  2. Komunikuj si\u0119 efektywnie<\/b> – otw\u00f3rz kana\u0142 skutecznej interakcji z pacjentami i s\u0142uchaj komunikowanych przez nich potrzeb bez narzucania swoich pomys\u0142\u00f3w.\u00a0<\/span><\/li>\n
  3. Pami\u0119taj o barierach i pytaj o nie<\/b> – wsp\u00f3lnie z pacjentem zastan\u00f3w si\u0119, co mo\u017ce p\u00f3j\u015b\u0107 nie tak, dlaczego i jak mo\u017cna temu zapobiec.<\/span><\/li>\n
  4. Zaplanuj jasn\u0105 i kr\u00f3tk\u0105 interwencj\u0119<\/b> – zmiana jest bardziej prawdopodobna, je\u015bli interwencja jest zaplanowana i skupiona na konkrecie.<\/span><\/li>\n
  5. Uzyskaj informacj\u0119 zwrotn\u0105<\/b> – zbieraj informacje o tym, jak przebiega interwencja, i zadbaj o to, aby wykorzysta\u0107 je do jej udoskonalenia w przysz\u0142o\u015bci.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    [Translated by Zuzanna Kwissa-Gajewska & Ewa Gruszczy\u0144ska]<\/span><\/p>\n

     <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    By Zuzana Dankulincova, Pavol Jozef Safarik University, Slovakia While most researchers are aware that disseminating study results is part of their ethical responsibility to research participants (and wish for their research findings to have clear, practical implications), the transition from […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2530,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-2526","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-communication"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"pl","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","fi","sv","tr","uk"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"my":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"he":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ro":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2526","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2526"}],"version-history":[{"count":34,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2526\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4557,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2526\/revisions\/4557"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2530"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2526"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2526"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2526"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}