{"id":2461,"date":"2022-04-28T07:59:44","date_gmt":"2022-04-28T07:59:44","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=2461"},"modified":"2025-11-04T14:03:06","modified_gmt":"2025-11-04T14:03:06","slug":"your-intervention-your-way-short-appraisal-interventions","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2022\/04\/your-intervention-your-way-short-appraisal-interventions\/","title":{"rendered":"Twoja interwencja, Tw\u00f3j spos\u00f3b! Kr\u00f3tkie interwencje poznawcze"},"content":{"rendered":"

Katarzyna Cantarero, Uniwersytet SWPS, Polska <\/span><\/p>\n

Subiektywny dobrostan<\/span><\/a> jest funkcj\u0105 tego, z czym si\u0119 urodzili\u015bmy, sytuacji, kt\u00f3re pojawiaj\u0105 si\u0119 w naszym \u017cyciu, oraz (na szcz\u0119\u015bcie!) tego, co \u015bwiadomie robimy. Wielu<\/span> badaczy<\/span><\/a> sprawdza\u0142o, co mo\u017ce skutecznie poprawi\u0107 nasze funkcjonowanie psychiczne. Kr\u00f3tkie interwencje nakierowane na zmian\u0119 oceny sytuacji mog\u0105 by\u0107 jednym z takich narz\u0119dzi pomocnych we wzmacnianiu dobrostanu.<\/span><\/p>\n

Badania wykazuj\u0105, \u017ce kr\u00f3tkie zadania pisemne (np. <\/span>pisanie list lub list\u00f3w wdzi\u0119czno\u015bci<\/span><\/a>) mog\u0105 poprawi\u0107 dobrostan psychiczny. W zakrojonym na szerok\u0105 skal\u0119 badaniu naukowcy z 87 kraj\u00f3w wykazali, \u017ce proste interwencje polegaj\u0105ce na przewarto\u015bciowaniu\u00a0 sytuacji (tj.\u00a0 zmiana sposobu jej odczuwania lub skupienie si\u0119 na jej pozytywnych stronach) <\/span>zwi\u0119kszy\u0142y pozytywne emocje<\/span><\/a> podczas pandemii COVID-19. Ocenianie wydarzenia, kt\u00f3re jest potencjalnie stresuj\u0105ce, mo\u017ce by\u0107 pomocne w <\/span>wyci\u0105ganiu z niego korzy\u015bci.<\/span><\/a> Podczas takich zada\u0144 zwi\u0105zanych z ocen\u0105 sytuacji, osoby samodzielnie wyszukuj\u0105 bowiem argument\u00f3w na rzecz jej aspekt\u00f3w pozytywnych.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Zwi\u0119kszanie subiektywnego dobrostanu poprzez afirmacj\u0119 potrzeb psychologicznych<\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Nasza grupa bada\u0142a, czy kr\u00f3tkie interwencje online mog\u0105 poprawi\u0107 <\/span>subiektywny dobrostan<\/span><\/a>. Skupili\u015bmy si\u0119 na wyzwaniach wobec podstawowych potrzeb psychologicznych (tj. autonomii, relacji z innymi i kompetencji) do\u015bwiadczanych w wyniku pandemii COVID-19. Potrzeba autonomii zwi\u0105zana jest z poczuciem wyboru i wolno\u015bci, potrzeba kompetencji zwi\u0105zana jest z poczuciem, \u017ce mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 swoje cele, a potrzeba relacji z innymi zwi\u0105zana jest z poczuciem wi\u0119zi z bliskimi osobami. Zgodnie z teori\u0105 autodeterminacji zaspokojenie tych podstawowych potrzeb jest <\/span>kluczowe dla funkcjonowania cz\u0142owieka<\/span><\/a>. Stwierdzili\u015bmy, \u017ce osoby, kt\u00f3re czu\u0142y, \u017ce ich podstawowe potrzeby psychiczne s\u0105 zaspokojone, zg\u0142asza\u0142y wy\u017cszy poziom dobrostanu psychicznego.\u00a0<\/span><\/p>\n

W <\/span>kolejnym pomiarze<\/span><\/a> poprosili\u015bmy badanych, aby napisali o sytuacji, w kt\u00f3rej pomimo ogranicze\u0144 wprowadzonych do ich dotychczasowego stylu \u017cycia z powodu pandemii byli w stanie odczuwa\u0107 poczucie autonomii, kompetencji i\/lub przynale\u017cno\u015bci. Ta kr\u00f3tka interwencja zwi\u0119kszy\u0142a dobrostan psychiczny poprzez wzmocnienie poczucia przynale\u017cno\u015bci i obni\u017cy\u0142a odczuwany stres w por\u00f3wnaniu z grup\u0105 kontroln\u0105. Kr\u00f3tkie i proste zadania wykonywanie online, takie jak to, mog\u0105 zatem pom\u00f3c ludziom poczu\u0107 si\u0119 lepiej, ale nie wiadomo jeszcze, jak d\u0142ugo te pozytywne efekty b\u0119d\u0105 si\u0119 utrzymywa\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Zwi\u0119kszanie znaczenia pracy i zaanga\u017cowania w prac\u0119<\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

W ramach <\/span>innych bada\u0144 <\/span><\/a>nasza grupa zastanawia\u0142a si\u0119, czy zastosowanie podobnych kr\u00f3tkich interwencji online mo\u017ce przynie\u015b\u0107 pozytywne efekty tak\u017ce w odniesieniu do pracy zawodowej. Byli\u015bmy szczeg\u00f3lnie zainteresowani kwestiami zaanga\u017cowania w prac\u0119 i sensowno\u015bci\u0105 pracy. <\/span>Zaanga\u017cowanie w prac\u0119<\/span><\/a> jest cz\u0119sto opisywane jako uczucie oddania, zaabsorbowania i wigoru zwi\u0105zanego z prac\u0105. Wysokie zaanga\u017cowanie w prac\u0119 przynosi korzy\u015bci zar\u00f3wno jednostkom, jak i organizacjom (np. lepsze wyniki, wy\u017csza satysfakcja z pracy i ni\u017csze objawy depresji). Podobnie sensowno\u015bci pracy wi\u0105\u017ce si\u0119 z r\u00f3\u017cnymi korzy\u015bciami psychologicznymi, tak\u017ce tymi wychodz\u0105cymi poza kontekst pracy jako takiej (np.<\/span> ni\u017cszy poziom l\u0119ku, lepsze samopoczucie<\/span><\/a>).\u00a0<\/span><\/p>\n

Wcze\u015bniejsze badania sugerowa\u0142y istnienie <\/span>kilku \u017ar\u00f3de\u0142 poczucia sensu w pracy<\/span><\/a> (np. s\u0142u\u017cenie wi\u0119kszemu dobru, pomaganie innym, rozw\u00f3j osobisty, zarabianie pieni\u0119dzy). Za\u0142o\u017cyli\u015bmy, \u017ce \u017ar\u00f3d\u0142a te mo\u017cna podzieli\u0107 na zorientowane na siebie lub na innych. Chcieli\u015bmy sprawdzi\u0107, czy interwencja ukierunkowana na znaczenie, kt\u00f3ra dotyczy\u0142aby tych \u017ar\u00f3de\u0142,<\/span> zwi\u0119kszy\u0142aby sensowno\u015b\u0107 pracy i zaanga\u017cowanie w prac\u0119<\/span><\/a>. Po pierwsze, stwierdzili\u015bmy, \u017ce kiedy pracownicy zostali poproszeni o napisanie, dlaczego uwa\u017caj\u0105 swoj\u0105 prac\u0119 za sensown\u0105, powodowa\u0142o to wzrost sensowno\u015bci pracy i chwilowego zaanga\u017cowania w prac\u0119 w por\u00f3wnaniu z warunkami kontrolnymi (kiedy pracownicy opisywali sprz\u0119t, kt\u00f3rego u\u017cywaj\u0105 w pracy). W kolejnym badaniu poprosili\u015bmy pracownik\u00f3w, aby napisali o s\u0142u\u017ceniu wi\u0119kszemu dobru lub rozwijaniu swojej kariery zawodowej jako \u017ar\u00f3d\u0142ach sensu pracy, przy czym grupa kontrolna opisywa\u0142a sprz\u0119t u\u017cywanego w pracy. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pisanie o tym, jak nasza praca przynosi korzy\u015bci innym, zwi\u0119ksza poczucie sensu pracy, a w konsekwencji zaanga\u017cowanie w prac\u0119.<\/span><\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, stosowane samodzielnie lub w ramach innych oddzia\u0142ywa\u0144 kr\u00f3tkie interwencje zmieniaj\u0105ce ocen\u0119 poznawcz\u0105 s\u0105 obiecuj\u0105cym sposobem na popraw\u0119 <\/span>dobrostanu psychologicznego<\/span><\/a>, przynajmniej kr\u00f3tkotrwale. Poniewa\u017c ludzie sami dostarczaj\u0105 przyk\u0142ad\u00f3w, interwencje te s\u0105 dobrze dostosowane do indywidualnych potrzeb i dlatego mog\u0105 by\u0107 bardziej skuteczne. Aby poprawi\u0107 dobrostan psychiczny swoich klient\u00f3w lub <\/span>zwi\u0119kszy\u0107 sensowno\u015b\u0107 i zaanga\u017cowanie w prac\u0119<\/span><\/a>, mo\u017cna rozwa\u017cy\u0107 zaproponowanie im jednego z takich zada\u0144 pisemnych.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Zalecenia praktyczne:<\/b><\/p>\n

Aby zwi\u0119kszy\u0107 subiektywny dobrostan i obni\u017cy\u0107 poziom stresu, popro\u015b uczestnik\u00f3w o opisanie sytuacji, w kt\u00f3rej odczuwali niekt\u00f3re lub wszystkie z poni\u017cszych:\u00a0<\/span><\/p>\n