{"id":2175,"date":"2021-05-04T11:54:06","date_gmt":"2021-05-04T11:54:06","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=2175"},"modified":"2025-11-04T14:10:57","modified_gmt":"2025-11-04T14:10:57","slug":"how-to-support-patients-to-lose-weight-and-better-manage-their-type-2-diabetes-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2021\/05\/how-to-support-patients-to-lose-weight-and-better-manage-their-type-2-diabetes-2\/","title":{"rendered":"Jak wspiera\u0107 pacjent\u00f3w w utracie wagi i radzeniu sobie z cukrzyc\u0105 2 typu"},"content":{"rendered":"

Leah Avery – Teesside University, UK.<\/strong><\/p>\n

Cukrzyca typu 2 uwa\u017cana by\u0142a za schorzenie post\u0119puj\u0105ce, z nieuchronn\u0105 konieczno\u015bci\u0105 stosowania insulinoterapii, jednak badania <\/a>dotycz\u0105ce zmiany stylu \u017cycia podwa\u017caj\u0105 t\u0119 pesymistyczn\u0105 prognoz\u0119. Cz\u0119sto\u015b\u0107 wyst\u0119powania cukrzycy typu 2 stale wzrasta, w zwi\u0105zku z czym ro\u015bnie r\u00f3wnie\u017c liczba doniesie\u0144 z bada\u0144 naukowych potwierdzaj\u0105cych istotn\u0105 rol\u0119 diety i zmiany sposobu od\u017cywiania w skutecznym radzeniu sobie z tym schorzeniem.<\/p>\n

Podej\u015bcia dietetyczne zasadniczo mo\u017cna\u00a0 podzieli\u0107 na dwa nurty. Pierwszy z nich, koncentruje si\u0119 na tym, co jemy, na ilo\u015bci spo\u017cywanych w\u0119glowodan\u00f3w, optymalizacji \u00a0metabolizmu i kontroli glikemii poprzez powoln\u0105 i sta\u0142\u0105 utrat\u0119 masy cia\u0142a. Drugie podej\u015bcie koncentruje si\u0119 na\u00a0 znacznym ograniczeniu ilo\u015bci dostarczanych kalorii w celu szybkiej utraty wagi (dieta niskokaloryczna).<\/p>\n

<\/p>\n

    \n
  1. Dieta niskow\u0119glowodanowa<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n

    Wcze\u015bniejsze zalecenia dietetyczne dla os\u00f3b z cukrzyc\u0105 2 typu wskazywa\u0142y na konieczno\u015b\u0107 prowadzenia diety o niskiej zawarto\u015bci cukru prostego z du\u017c\u0105 ilo\u015bci\u0105 pokarm\u00f3w bogatych w w\u0119glowodany z\u0142o\u017cone, co opiera\u0142o si\u0119 na przekonaniu, \u017ce te pokarmy uwalniaj\u0105 stopniowo cukier do krwi. Obecnie wiemy<\/a>, \u017ce wiele pokarm\u00f3w bogatych w w\u0119glowodany uwalnia cukier do krwi szybciej ni\u017c pokarmy zawieraj\u0105ce du\u017co cukru prostego. Jednak wiele os\u00f3b z cukrzyc\u0105 typu 2 nadal stosuje podej\u015bcie niskocukrowe\/wysokow\u0119glowodanowe, pomimo, \u017ce uniemo\u017cliwia ono dobr\u0105 kontrol\u0119 glikemii.<\/p>\n

    Aktualne dane wskazuj\u0105 na potrzeb\u0119 wspierania os\u00f3b z cukrzyc\u0105 typu 2 w ograniczaniu w\u0119glowodan\u00f3w poprzez rozwijanie umiej\u0119tno\u015bci dokonywania alternatywnych wybor\u00f3w \u017cywieniowych. Wymaga to wiedzy na temat produkt\u00f3w spo\u017cywczych zawieraj\u0105cych du\u017ce ilo\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w i pomiaru ich spo\u017cycia w ci\u0105gu dnia (ta praktyczna strategia jest okre\u015blana mianem samokontroli). Kolejnym krokiem jest wspieranie pacjenta w ograniczaniu przyjmowania w\u0119glowodan\u00f3w poprzez wyznaczanie cel\u00f3w oraz opracowywanie plan\u00f3w dzia\u0142ania (Kiedy, gdzie i jak ograniczy si\u0119 spo\u017cywanie pokarm\u00f3w o wysokiej zawarto\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w<\/em>) i radzenia sobie z problemami (Co zrobi\u0119 w sytuacji napotkania przeszkody<\/em>), co pozwoli pokona\u0107 bariery (np. pokus\u0119 zjedzenia bogatej w w\u0119glowodany przek\u0105ski w pracy) w spo\u017cywaniu mniejszej ilo\u015bci pokarm\u00f3w o wysokiej zawarto\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w. Wzros\u0142a ilo\u015b\u0107 danych\u00a0 <\/a>potwierdzaj\u0105cych efektywno\u015b\u0107 podej\u015bcia opieraj\u0105cego si\u0119 na \u00a0ograniczeniu w\u0119glowodan\u00f3w w diecie (w konsekwencji – do utraty wagi) w leczeniu cukrzycy typu 2, przy jednoczesnym wskazaniu, \u017ce podej\u015bcie niskow\u0119glowodanowe<\/a> jest skuteczniejsze ni\u017c dieta o umiarkowanej zawarto\u015bci w\u0119glowodan\u00f3w<\/p>\n

    Ka\u017cdy pacjent jest inny, co stanowi wyzwaniem w ustalaniu planu optymalnego spo\u017cycia w\u0119glowodan\u00f3w i zwi\u0105zanych z tym wybor\u00f3w \u017cywieniowych. Na przyk\u0142ad, mamy sw\u00f3j indywidualny poziom tolerancji w\u0119glowodan\u00f3w, kt\u00f3ry oznacza ile w\u0119glowodan\u00f3w mo\u017cemy spo\u017cy\u0107, zanim wp\u0142ynie to negatywnie na nasz\u0105 wag\u0119 i kontrol\u0119 glikemii. Indywidualny pr\u00f3g tolerancji tkanki t\u0142uszczowej<\/a> dzia\u0142a w podobny spos\u00f3b, tzn. niekt\u00f3re osoby z cukrzyc\u0105 typu 2 musz\u0105 znacznie zredukowa\u0107 mas\u0119 cia\u0142a, aby skutecznie kontrolowa\u0107 poziom glikemii, podczas gdy inne mog\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 optymalny poziom glikemii przy mniejszej utracie wagi. Co wi\u0119cej, u niekt\u00f3rych os\u00f3b cukrzyca 2 typu rozwija si\u0119 przy znacznie ni\u017cszym wska\u017aniku masy cia\u0142a ni\u017c u innych, a indywidualny pr\u00f3g tkanki tolerancji tkanki t\u0142uszczowej mo\u017ce cz\u0119\u015bciowo wyja\u015bni\u0107 to zjawisko. Miejsce, w kt\u00f3rym w organizmie pacjenta przechowywany jest t\u0142uszcz (tj. g\u0142\u00f3wnie wok\u00f3\u0142 narz\u0105d\u00f3w lub w konkretnych miejscach cia\u0142a) oraz jego osobiste progi tkanki t\u0142uszczowej mog\u0105 pom\u00f3c w zrozumieniu niekt\u00f3rych z r\u00f3\u017cnic w efektach stosowania diety. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c pom\u00f3c wyja\u015bni\u0107 r\u00f3\u017cnice w dzia\u0142aniu diety. Warto informowa\u0107 o tym zjawisku pacjent\u00f3w, by wyja\u015bni\u0107 im, dlaczego wybrane przez nich podej\u015bcie mo\u017ce nie by\u0107 skuteczne w ich przypadku.<\/p>\n

      \n
    1. Podej\u015bcie oparte na diecie niskokalorycznej<\/li>\n<\/ol>\n

      Dieta niskokaloryczna mo\u017ce stanowi\u0107 punkt zwrotny dla os\u00f3b ze \u015bwie\u017co (do 6 lat) zdiagnozowan\u0105 cukrzyc\u0105 typu 2. Dieta niskokaloryczna powoduje szybk\u0105 utrat\u0119 masy cia\u0142a w celu osi\u0105gni\u0119cia remisji cukrzycy typu 2 (tj. stanu bezcukrzycowego i brak konieczno\u015bci stosowania lek\u00f3w hipoglikemizuj\u0105cych). Polega na zastosowaniu p\u0142ynnej niskokalorycznej diety (przez 12 do 20 tygodni), kt\u00f3rej celem jest utrata wagi o 15 kg. Po tym okresie nast\u0119puje ponowne wprowadzenie pokarm\u00f3w sta\u0142ych do diety (na ok. 2 do 8 tygodni) oraz wsparcie behawioralne ze strony pracownika s\u0142u\u017cby zdrowia (np. piel\u0119gniarki) ukierunkowane na utrzymania redukcji wagi. W przeprowadzonym na du\u017c\u0105 skal\u0119 badaniu skuteczno\u015bci tej diety stwierdzono, \u017ce prawie po\u0142owa uczestnik\u00f3w osi\u0105gn\u0119\u0142a remisj\u0119 cukrzycy po roku. Ostatnio opublikowane wyniki badania<\/a> wykaza\u0142y, \u017ce efekty te mog\u0105 si\u0119 utrzyma\u0107 przez nast\u0119pne 2 lata.<\/p>\n

      Ale kt\u00f3ra dieta jest bardziej skuteczna? Odpowied\u017a jest do\u015b\u0107 prosta: ta, kt\u00f3rej pacjenci mog\u0105 przestrzega\u0107 i kt\u00f3ra najlepiej na nich dzia\u0142a. Pacjenci b\u0119d\u0105 mieli osobiste preferencje i nastawienie wobec r\u00f3\u017cnych rodzaj\u00f3w diety, co uwarunkowane jest ich motywacj\u0105 do utraty wagi. Niekt\u00f3rzy, by szybko schudn\u0105\u0107 i unikn\u0105\u0107 przej\u015bcia na insulinoterapi\u0119, preferowa\u0107 b\u0119d\u0105 \u00a0diet\u0119 niskokaloryczn\u0105, a pocz\u0105tkowa faza planu dietetycznego pozwala unikn\u0105\u0107 konieczno\u015bci zastanawiania si\u0119 nad wyborem produkt\u00f3w spo\u017cywczych i przygotowywaniem posi\u0142k\u00f3w. Inni mog\u0105 preferowa\u0107 podej\u015bcie niskow\u0119glowodanowe, poniewa\u017c chc\u0105 nauczy\u0107 si\u0119 gotowa\u0107 zdrowe posi\u0142ki, stopniowo traci\u0107 na wadze i na d\u0142u\u017cej zmieni\u0107 spos\u00f3b od\u017cywiania si\u0119. Takie podej\u015bcie oznacza r\u00f3wnie\u017c spo\u017cywanie posi\u0142k\u00f3w w ca\u0142o\u015bci, a nie produkt\u00f3w p\u0142ynnych.<\/p>\n

      W jaki spos\u00f3b lekarze mog\u0105 okre\u015bli\u0107 w\u0142a\u015bciwe podej\u015bcie dietetyczne dla pacjent\u00f3w z cukrzyc\u0105 typu 2 i zapewni\u0107 im odpowiednie wsparcie w p\u00f3\u017aniejszym okresie?<\/p>\n

      \u00a0<\/strong>Zalecenia praktyczne<\/strong><\/p>\n

        \n
      1. Wa\u017cne jest, by lekarze u\u0142atwiali, a nie instruowali w zakresie wyboru diety. Unikaj m\u00f3wienia pacjentom, kt\u00f3re podej\u015bcie \u017cywieniowe b\u0119dzie dla nich lepsze. Spr\u00f3buj rozumie\u0107 ich motywacj\u0119 do utraty wagi, do\u015bwiadczenia z przesz\u0142o\u015bci, preferencje dotycz\u0105ce sposobu od\u017cywiania si\u0119 oraz bariery utrudniaj\u0105ce zmian\u0119 diety.<\/li>\n
      2. Dostarcz pacjentom informacji opartych na dowodach naukowych, aby pom\u00f3c im zrozumie\u0107, co b\u0119d\u0105 musieli zrobi\u0107\/czego si\u0119 nauczy\u0107 w przypadku wybranej diety (np. informacje z portalu Diabetes UK na temat diety niskokalorycznej<\/a> i niskow\u0119glowodanowej<\/a>). Przeka\u017c szczeg\u00f3\u0142owe informacje na temat specyfiki planu \u017cywieniowego, w tym potencjalnych skutk\u00f3w ubocznych, jakich mog\u0105 si\u0119 spodziewa\u0107, a tak\u017ce wiedzy i umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re nale\u017ca\u0142oby naby\u0107, aby odnie\u015b\u0107 sukces.<\/li>\n
      3. Zadawaj pytania otwarte, by ustali\u0107 preferencje pacjenta co do diety, motywacj\u0119 do utraty wagi oraz bariery w zaanga\u017cowaniu si\u0119 w zmian\u0119 zachowa\u0144 \u017cywieniowych:<\/li>\n<\/ol>\n
          \n
        • Kt\u00f3ra forma diety bardziej Panu\/Pani odpowiada?<\/li>\n
        • Co chcia\u0142(a)by Pan\/Pani osi\u0105gn\u0105\u0107 dzi\u0119ki utracie wagi?<\/li>\n
        • Co mog\u0142oby przeszkodzi\u0107 w przestrzeganiu wybranej diety?<\/li>\n<\/ul>\n
            \n
          1. Zach\u0119caj pacjent\u00f3w do szukania wsparcia spo\u0142ecznego, ze strony partnera, cz\u0142onka rodziny lub przyjaciela, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by udzieli\u0107 im emocjonalnego i praktycznego wsparcia.<\/li>\n
          2. Stosuj pozytywne wzmocnienia, gdy b\u0119dzie to korzystne dla pacjenta. Przekazuj pozytywne informacje zwrotne dotycz\u0105ce wszelkich wysi\u0142k\u00f3w by zmieni\u0107 diet\u0119 podejmowanych przez pacjenta (np. opracowanie szczeg\u00f3\u0142owego planu nowej diety), podkre\u015blaj wszelkie sukcesy (tj. rzeczywiste zmiany w diecie dokonane w ci\u0105gu ostatnich kilku dni lub tygodni), udzielaj pozytywnych komentarzy dotycz\u0105cych korzystnego wp\u0142ywu dokonanych zmian na mas\u0119 cia\u0142a i kontrol\u0119 glikemii (tj.\u00a0 wymiernych zmian).<\/li>\n<\/ol>\n

            \u00a0<\/em><\/p>\n

            [<\/em>Przet\u0142umaczone przez Zuzann\u0119 Kwiss\u0119-Gajewsk\u0105 i Ew\u0119 Gruszczy\u0144sk\u0105<\/em>]<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

            By Leah Avery, Teesside University, UK. Type 2 diabetes was previously considered a progressive condition, with an inevitable need for insulin therapy, however lifestyle behavioural change research challenges this pessimistic prognosis. As prevalence of type 2 diabetes continues to increase, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2222,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[28,7,27,20],"tags":[],"class_list":["post-2175","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-communication","category-incentives","category-motivation","category-social-support"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"pl","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","fi","sv","tr","uk"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"my":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"he":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ro":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2175"}],"version-history":[{"count":45,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4575,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2175\/revisions\/4575"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2222"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}