{"id":1803,"date":"2020-11-10T15:29:11","date_gmt":"2020-11-10T15:29:11","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=1803"},"modified":"2025-11-04T14:14:41","modified_gmt":"2025-11-04T14:14:41","slug":"improving-the-delivery-of-brief-alcohol-advice-in-primary-care-views-from-both-sides-of-the-consultation-table","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2020\/11\/improving-the-delivery-of-brief-alcohol-advice-in-primary-care-views-from-both-sides-of-the-consultation-table\/","title":{"rendered":"Kr\u00f3tka interwencja dotycz\u0105ca spo\u017cywania alkoholu do zastosowania w podstawowej opiece zdrowotnej: perspektywa obu stron konsultacji"},"content":{"rendered":"

Amy O\u2019Donnell, Newcastle University, UK<\/strong><\/p>\n

W ostatnim czasie w niekt\u00f3rych cz\u0119\u015bciach Europy zaobserwowano spadek spo\u017cycia alkoholu, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odych ludzi<\/a>. Jednocze\u015bnie, nadmierna konsumpcja alkoholu nadal stanowi g\u0142\u00f3wny czynnik ryzyka chor\u00f3b i przedwczesnej \u015bmierci. Udzielanie prostych, kr\u00f3tkich wskaz\u00f3wek osobom, u kt\u00f3rych zaobserwowano nadmierne spo\u017cycie alkoholu, mo\u017ce by\u0107 tutaj pomocne<\/a>, szczeg\u00f3lnie gdy s\u0105 one udzielane w ramach podstawowej opieki medycznej – przez lekarzy rodzinnych lub piel\u0119gniarki. Polega to na przeprowadzeniu zakorzenionej w dowodach empirycznych kr\u00f3tkiej ustrukturyzowanej rozmowy<\/a>, kt\u00f3rej celem jest zmotywowanie i wsparcie pacjenta w rozwa\u017ceniu zmiany zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z piciem alkoholu, co w konsekwencji ma prowadzi\u0107 do redukcji szk\u00f3d. Nadal nie s\u0105 w pe\u0142ni rozpoznane krytyczne elementy takiej interwencji, wydaje si\u0119 jednak, \u017ce to zindywidualizowane informacje zwrotne na temat spo\u017cywania alkoholu przez pacjenta i zach\u0119canie go do monitorowania picia jest szczeg\u00f3lnie skutecznym elementem takiego oddzia\u0142ywania<\/a>.<\/p>\n

<\/p>\n

Jednak samo wprowadzanie interwencji o udowodnionej naukowo skuteczno\u015bci do rutynowej opieki zdrowotnej jest procesem powolnym i trudnym. Niekt\u00f3re szacunki podaj\u0105, \u017ce implementacja wynik\u00f3w bada\u0144 do codziennej praktyki klinicznej zajmuje \u015brednio 17 lat<\/a>. Po trzech dekadach bada\u0144, w tym ponad 70 badaniach randomizowanych i licznych systematycznych przegl\u0105dach wynik\u00f3w, kr\u00f3tkie interwencje dotycz\u0105ce nadmiernego spo\u017cycia alkoholu nadal nie s\u0105 rutynowo stosowane w systemach podstawowej opieki zdrowotnej na ca\u0142ym \u015bwiecie. Aby zrozumie\u0107, co odpowiada za ten stan rzeczy, nale\u017cy spojrze\u0107 na ten problem z wielu r\u00f3\u017cnych perspektyw<\/a>, w tym samych os\u00f3b dostarczaj\u0105cych opieki zdrowotnej (lekarzy i piel\u0119gniarek), jak i jej odbiorc\u00f3w (pacjent\u00f3w).<\/p>\n

O jakich wyzwaniach m\u00f3wi\u0105 zatem osoby udzielaj\u0105ce w ramach podstawowej opieki zdrowotnej porad maj\u0105cych na celu redukcj\u0119 szk\u00f3d zwi\u0105zanych z nadu\u017cywaniem alkoholu oraz osoby otrzymuj\u0105ce te porady?<\/p>\n

W\u015br\u00f3d problem\u00f3w powszechnie zg\u0142aszanych przez lekarzy i piel\u0119gniarki<\/a> znalaz\u0142y si\u0119: brak czasu, szkole\u0144 lub \u015brodk\u00f3w finansowych. Jednak zapewnienie dodatkowego wynagrodzenia dla lekarzy pierwszego kontaktu za tego typu poradnictwo nie musi by\u0107 skuteczn\u0105 zach\u0119t\u0105 do jego praktykowania. W jednym z ostatnich bada\u0144 stwierdzono, \u017ce stosowanie zach\u0119t <\/a>finansowych w angielskiej podstawowej opiece zdrowotnej nie mia\u0142o prawie \u017cadnego wp\u0142ywu na faktyczne podejmowanie takich dzia\u0142a\u0144. Inne badania sugeruj\u0105, \u017ce to postawy i przekonania klinicyst\u00f3w na temat zasadno\u015bci i warto\u015bci rozmowy dotycz\u0105cej spo\u017cywania alkoholu podczas rutynowych konsultacji z pacjentami mog\u0105 wi\u0105za\u0107 si\u0119 z wi\u0119ksz\u0105 tendencj\u0105 do jej przeprowadzania. Na przyk\u0142ad, niekt\u00f3rzy lekarze rodzinni w\u0105tpi\u0105, czy ich pacjenci, zw\u0142aszcza nadu\u017cywaj\u0105cy, b\u0119d\u0105 w og\u00f3le przyjmowa\u0107 porady dotycz\u0105ce zmiany zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z piciem alkoholu. Wynika to cz\u0119\u015bciowo z braku przekonania lekarzy co do skuteczno\u015bci terapii psychologicznych ukierunkowanych na redukcj\u0119 nadmiernego spo\u017cycia alkoholu, ale tak\u017ce z obawy, \u017ce poruszaj\u0105c temat picia alkoholu, mog\u0105 obra\u017ca\u0107 pacjent\u00f3w.<\/p>\n

W tym kontek\u015bcie ciekawe jest, \u017ce znacznie rzadziej uwzgl\u0119dniano w badaniach perspektyw\u0119 pacjent\u00f3w. Wyniki wskazuj\u0105, i\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich uwa\u017ca, \u017ce lekarze pierwszego kontaktu lub piel\u0119gniarki mog\u0105 pyta\u0107 o spo\u017cycie alkoholu i postrzegaj\u0105 takie porady dotycz\u0105ce stylu \u017cycia jako cenny element opieki zdrowotnej. Jest tak zw\u0142aszcza w przypadku os\u00f3b cierpi\u0105cych na schorzenia podstawowe i\/lub zwi\u0105zane z alkoholem. Podobnie jak niekt\u00f3rzy lekarze, pacjenci pozostaj\u0105 tak\u017ce nieprzekonani, czy osoby nadu\u017cywaj\u0105ce alkoholu b\u0119d\u0105 otwarte na te rozmowy, nawet je\u015bli niezbyt szczere<\/a>. Wi\u0119kszym wyzwaniem okazuje si\u0119 jednak by\u0107 ograniczona \u015bwiadomo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w na temat w\u0142asnego poziomu spo\u017cycia alkoholu. Dzieje si\u0119 tak po cz\u0119\u015bci dlatego, \u017ce okre\u015blenie faktycznej ilo\u015bci spo\u017cytego alkoholu w kieliszku wina lub ginu z tonikiem jest do\u015b\u0107 trudne i \u0142atwo tutaj w warunkach domowych straci\u0107 rachub\u0119 podczas nalewania kolejnych drink\u00f3w bez zastosowania odpowiednich miarek.<\/p>\n

Przyczyn\u0105 takiej niskiej \u015bwiadomo\u015bci mo\u017ce by\u0107 te\u017c postrzeganie spo\u017cywania alkoholu nie w kategoriach czynnika ryzyka wyst\u0105pienia okre\u015blonych chor\u00f3b (jak widz\u0105 to lekarze czy epidemiolodzy), ale raczej w kategoriach roli, jak\u0105 alkohol odgrywa w zabawie, przyjemno\u015bci i \u015bwi\u0119towaniu. Oznacza to, \u017ce niekt\u00f3rzy pacjenci mog\u0105 by\u0107 niech\u0119tni zar\u00f3wno do uznania, \u017ce pij\u0105 za du\u017co, jaki i podawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 zasadno\u015b\u0107 sugestii lekarza dotycz\u0105cych ograniczenia picia. Uwidocznia\u0142o si\u0119 to w wypowiedziach pacjent\u00f3w, w kt\u00f3rych ujawniali oni, \u017ce realizuj\u0105 ju\u017c szereg strategii <\/a>maj\u0105cych na celu ograniczenie picia, ale postrzegaj\u0105 je jako wynikaj\u0105ce z “\u017cyciowej nauki”, opartej na do\u015bwiadczeniu w\u0142asnych rodzin, przyjaci\u00f3\u0142 i grup spo\u0142ecznych. Tym samym, niekt\u00f3rzy pacjenci nie widz\u0105 korzy\u015bci z porad, jakie lekarze rodzinni lub piel\u0119gniarki mog\u0105 im zaoferowa\u0107, uznaj\u0105c je za oderwane od ich prawdziwego \u017cycia.<\/p>\n

Praktyczne wskaz\u00f3wki:<\/strong><\/p>\n

Jak mo\u017cemy wi\u0119c wykorzysta\u0107 te przekonania, zr\u00f3\u017cnicowane\u00a0 perspektywy i do\u015bwiadczenia, aby poprawi\u0107 wdra\u017canie kr\u00f3tkich porad dotycz\u0105cych spo\u017cywania alkoholu w\u00a0 podstawowej opiece zdrowotnej?<\/p>\n