{"id":1371,"date":"2019-09-07T08:13:33","date_gmt":"2019-09-07T08:13:33","guid":{"rendered":"http:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=1371"},"modified":"2025-12-01T08:37:13","modified_gmt":"2025-12-01T08:37:13","slug":"raising-weight-in-a-consultation","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2019\/09\/raising-weight-in-a-consultation\/","title":{"rendered":"Podnoszenie tematu wagi podczas konsultacji"},"content":{"rendered":"

Jane Ogden, University of Surrey, UK<\/strong><\/p>\n

Nadwaga jest niew\u0105tpliwie jednym z problem\u00f3w, o kt\u00f3rym nale\u017cy rozmawia\u0107 w czasie konsultacji. Ale pr\u00f3by podj\u0119cia tego tematu mog\u0105 napotka\u0107 na nieprzewidziane przeszkody. Niekt\u00f3rzy pacjenci mog\u0105 mie\u0107 ju\u017c do\u015b\u0107 uwag lekarzy i personelu medycznego na temat\u00a0 swojej nadwagi (\u201eMusi pan\/pani schudn\u0105\u0107”) za ka\u017cdym razem, gdy korzystaj\u0105 z opieki zdrowotnej: niezale\u017cnie od tego, czy przyszli z powodu b\u00f3lu gard\u0142a, wymazu z szyjki macicy czy potencjalnego problemu z sercem. Ich niech\u0119\u0107 mo\u017ce by\u0107 spowodowana, tym, \u017ce przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia do\u015bwiadczali tego typu napi\u0119tnowania i s\u0105 przekonani, \u017ce ka\u017cdy postrzega ich przez pryzmat ich wagi. W przypadku innych os\u00f3b, mog\u0105 nie uwa\u017ca\u0107 swojej wagi za problem i b\u0119d\u0105 czu\u0142y si\u0119 obra\u017cone lub zaskoczone, kiedy kwestia nadwagi zostanie poruszona. Jeszcze inni mog\u0105 po prostu nie chcie\u0107 rozmawia\u0107 na ten temat i blokowa\u0107 tego typu pr\u00f3by, my\u015bl\u0105c: “Co ty mo\u017cesz wiedzie\u0107 o oty\u0142o\u015bci – jeste\u015b chudy \/ gruby \/ zbyt m\u0142ody \/ zbyt stary” lub “Nauka zawsze si\u0119 myli”. Rozmowa o nadwadze pacjenta wymaga zatem planowania dzia\u0142ania z uwzgl\u0119dnieniem tego, “kiedy,” “jak” i “co” si\u0119 powie.\u00a0<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Kiedy….<\/b><\/p>\n

Ludzie mog\u0105 przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia mie\u0107 zdolno\u015b\u0107 nies\u0142yszenia rzeczy niewygodnych. Pierwszym sposobem, umo\u017cliwiaj\u0105cym dotarcie do nich, jest wyb\u00f3r odpowiedniego momentu, kiedy b\u0119d\u0105 one bardziej podatne na przyswojenie wa\u017cnych informacji. Do takich sytuacji zalicza si\u0119: pojawienie si\u0119 nowych objaw\u00f3w somatycznych (tj. duszno\u015b\u0107 lub b\u00f3le staw\u00f3w), diagnoza choroby przewlek\u0142ej (np. cukrzycy lub nadci\u015bnienia t\u0119tniczego), wzmianka o wa\u017cnym wydarzeniu \u017cyciowym (“zaawansowany wiek” lub przej\u015bcie na emerytur\u0119), trudno\u015bci z wykonywaniem codziennych czynno\u015bci (chodzenie po schodach, noszenie dzieci lub wi\u0105zanie sznur\u00f3wek). Te \u201epouczaj\u0105ce\u201d momenty mog\u0105 sprawi\u0107, \u017ce ludzie b\u0119d\u0105 zainteresowani rozmow\u0105 o swojej tuszy. Tak wi\u0119c, kiedy pacjent opowiada o sytuacji, kt\u00f3ra mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 prze\u0142omowa w jego podej\u015bciu do swojej nadwagi, wykorzystaj to.\u00a0<\/span><\/p>\n

Jak….<\/b><\/p>\n

Ale i nast\u0119pny etap wsp\u00f3\u0142pracy te\u017c nie jest \u0142atwy! Jakiego u\u017cywa\u0107 j\u0119zyka? Czy u\u017cywa\u0107 zwrot\u00f3w typu: “gruby”, “waga”, “nadwaga” czy nawet “oty\u0142o\u015b\u0107”? Czy raczej nie\u015bmia\u0142o zapyta\u0107: “Czy mo\u017cemy porozmawia\u0107 o pani\/pana wadze?”. A mo\u017ce w spos\u00f3b bezpo\u015bredni o\u015bwiadczy\u0107: “Musi pan\/pani schudn\u0105\u0107”. Nie ma prostej odpowiedzi, ale w “Psychologii diety” wykazano, \u017ce: pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia cz\u0119sto bardziej boj\u0105 si\u0119 tego tematu ni\u017c pacjenci. Powinni umie\u0107 porusza\u0107 ten temat w czasie konsultacji, nawet je\u015bli woleli by tego unikn\u0105\u0107. S\u0142owo “oty\u0142o\u015b\u0107” mo\u017ce by\u0107 szokiem dla pacjenta, ale troch\u0119 szoku (nie za du\u017co) mo\u017ce by\u0107 pomocne. Ka\u017cdy pacjent jest inny, ka\u017cdy pracownik s\u0142u\u017cby zdrowia jest inny, a ka\u017cda konsultacja jest dynamiczn\u0105 relacj\u0105 pomi\u0119dzy nimi. Spos\u00f3b post\u0119powania z pacjentem, b\u0119dzie zale\u017ca\u0142 od sytuacji pacjenta, przekona\u0144 lekarza i tre\u015bci, jak\u0105 uwa\u017ca, \u017ce nale\u017cy przekaza\u0107. Wa\u017cne, by robi\u0107 to w spos\u00f3b ciep\u0142y i empatyczny, np. “Czy wie pani\/pan, \u017ce nadwaga mo\u017ce podnie\u015b\u0107 ci\u015bnienie krwi” mo\u017ce by\u0107 u\u017cyteczn\u0105 interwencj\u0105, \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 nadwag\u0119 z konkretnym problemem zdrowotnym; albo “Utrata wagi mo\u017ce pom\u00f3c pani\/panu z problem z plecami” jest pomocnym wst\u0119pem, poniewa\u017c wskazuje schudni\u0119cie jako jego rozwi\u0105zanie. Nast\u0119pnie po rozpocz\u0119ciu rozmowy, nale\u017cy uwa\u017cnie s\u0142ucha\u0107, o czym opowiada pacjent, by m\u00f3c adekwatnie zareagowa\u0107. To pozwala zbudowa\u0107 dobr\u0105 relacj\u0119, kt\u00f3ra mo\u017ce mie\u0107 znaczenie w przysz\u0142o\u015bci. Pacjent, kt\u00f3ry poczu\u0142 si\u0119 zrozumiany, z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem przychodzi na kolejn\u0105 konsultacj\u0119, podczas kt\u00f3rej mo\u017cna rozwija\u0107 temat radzenia sobie z nadwag\u0105. Istnieje szereg publikacji dotycz\u0105cych \u201ezdrowych rozm\u00f3w\u201d oraz podej\u015bcia “<\/span>Making every contact count<\/span><\/a>“.\u00a0<\/span><\/p>\n

Co….<\/b><\/p>\n

Ale co wtedy? Po pocz\u0105tkowym otwarciu, dalszy przebieg relacji mo\u017ce decydowa\u0107 o sukcesie lub pora\u017cce w zrzucaniu wagi.\u00a0<\/span><\/p>\n

Kolejne kroki powinny pom\u00f3c pacjentowi u\u015bwiadomi\u0107 sobie, \u017ce jego waga jest problemem; pom\u00f3c mu zrozumie\u0107, \u017ce jest zwi\u0105zana z tym, jak\u0105 aktywno\u015b\u0107 si\u0119 podejmuje (tzn. z konkretnym zachowaniem, a nie z genetyk\u0105, hormonami, lekami lub rz\u0105dem – niezale\u017cnie od tego, jaka jest prawda lub osobiste przekonanie). Nast\u0119pnie wzmacnia\u0107 pacjenta w dokonywaniu zmian zachowania. Sprzyja temu zyskanie sympatii w takim stopniu, by pacjent m\u00f3g\u0142 obdarzy\u0107 lekarza zaufaniem i przychodzi\u0107 na kolejne konsultacje, podczas kt\u00f3rych uzyska wsparcie, kt\u00f3re pozwoli mu poczu\u0107 si\u0119 gotowym na zmian\u0119.\u00a0\u00a0<\/span><\/p>\n

Utrata wagi to d\u0142uga gra. Dobrze jest rozmawia\u0107 z pacjentami o ich nadwadze. Ale nale\u017cy to robi\u0107 z wyczuciem, uwzgl\u0119dniaj\u0105c aspekty “kiedy”, “jak” i “co” m\u00f3wi\u0107, aby pozwoli\u0107 na d\u0142ugie rozgrywanie gry i unikn\u0105\u0107 jej zako\u0144czenia zanim na dobre si\u0119 rozpocznie.\u00a0<\/span><\/p>\n

Praktyczne zalecenia<\/b><\/p>\n