{"id":1197,"date":"2019-01-14T13:23:07","date_gmt":"2019-01-14T13:23:07","guid":{"rendered":"http:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=1197"},"modified":"2025-11-04T14:28:37","modified_gmt":"2025-11-04T14:28:37","slug":"motivation-and-the-first-steps-toward-physical-activity","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2019\/01\/motivation-and-the-first-steps-toward-physical-activity\/","title":{"rendered":"Motywacja i pierwsze kroki w podejmowaniu aktywno\u015bci fizycznej"},"content":{"rendered":"

Keegan Knittle, University of Helsinki, Finland <\/b><\/h3>\n

Oto dosy\u0107 cz\u0119sta historia w przychodniach lekarskich: do o\u015brodka zdrowia przychodzi osoba, kt\u00f3rej zdrowie uleg\u0142oby znacznej poprawie, gdyby podj\u0119\u0142a aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105. Lekarz omawia z ni\u0105 o jej poziom (dez)aktywno\u015bci fizycznej, a ona ostatecznie stwierdza, \u00a0\u017ce po prostu nie jest zmotywowana do zmiany. Co ma zrobi\u0107 klinicysta? Jak mo\u017ce zmotywowa\u0107 t\u0119 osob\u0119, aby przynajmniej rozwa\u017cy\u0142a zmian\u0119 zachowania? A id\u0105c dalej, jak mo\u017ce jej pom\u00f3c w kszta\u0142towaniu intencji do bycia aktywn\u0105?<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Konsultacje z osobami “bez motywacji” klinicy\u015bci zazwyczaj zaczynaj\u0105 od przedstawienia korzy\u015bci p\u0142yn\u0105cych z aktywno\u015bci fizycznej. Mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c doradza\u0107 pacjentowi, aby sta\u0142 si\u0119 bardziej aktywny, ale ryzykiem zwi\u0105zanym z takim post\u0119powaniem jest pomini\u0119cie indywidualnych preferencji. \u00a0Chocia\u017c trudno zarzuci\u0107 lekarzowi informuj\u0105cemu i doradzaj\u0105cemu wysi\u0142ek fizyczny z\u0142e intencje, ale opisywane dzia\u0142anie raczej nie przyniesie oczekiwanych zmian. W rzeczywisto\u015bci, je\u015bli 26 nieaktywnych os\u00f3b otrzyma porady dotycz\u0105ce \u0107wicze\u0144 fizycznych, istnieje szansa, \u017ce tylko jedna z nich osi\u0105gnie zalecany jej poziom. <\/span><\/p>\n

Inni klinicy\u015bci posuwaj\u0105 si\u0119 o krok dalej i zmuszaj\u0105 ludzi do zmian, m\u00f3wi\u0105c im: “musi Pani\/Pan si\u0119 zmieni\u0107” lub “musi si\u0119 Pani\/Pan sta\u0107 bardziej aktywna\/y TERAZ”. \u00a0Te bardziej stanowcze podej\u015bcie w promocji aktywno\u015bci fizycznej mo\u017ce w rzeczywisto\u015bci spowodowa\u0107 reakcje obronne i zwi\u0119kszy\u0107 op\u00f3r pacjenta wobec zmian. W skrajnych okoliczno\u015bciach, klinicysta mo\u017ce nawet spr\u00f3bowa\u0107 wywo\u0142a\u0107 l\u0119k, kt\u00f3ry mia\u0142by sk\u0142oni\u0107 osob\u0119 do modyfikacji stylu \u017cycia, poprzez wypunktowanie negatywnych konsekwencji zdrowotnych w przypadku niepodj\u0119cia aktywno\u015bci prozdrowotnej. Pr\u00f3by wywo\u0142aniu l\u0119ku jako czynnika motywuj\u0105cego do zmiany s\u0105 zazwyczaj nieskuteczne, chyba \u017ce dana osoba widzi siebie jako zdoln\u0105 do dokonania zwrotu w zachowaniu. Pozostaje wi\u0119c pytanie: \u201eJaki jest najlepszy spos\u00f3b motywowania ludzi, by zwi\u0119kszy\u0107 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105?\u201d.<\/span><\/p>\n

W 2018 roku nasz zesp\u00f3\u0142 opublikowa\u0142 metaanaliz\u0119 bada\u0144 naukowych, kt\u00f3ra pr\u00f3bowa\u0142a odpowiedzie\u0107 na to pytanie. Najpierw przyjrzeli\u015bmy ponad 100 r\u00f3\u017cnych artyku\u0142\u00f3w nt. ewaluacji interwencji \u00a0promuj\u0105cych aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105. Zidentyfikowali\u015bmy konkretne techniki zmiany zachowa\u0144, z kt\u00f3rych opisywane oddzia\u0142ywania si\u0119 sk\u0142ada\u0142y. Nast\u0119pnie pr\u00f3bowali\u015bmy okre\u015bli\u0107, kt\u00f3re techniki zmiany zachowa\u0144 doprowadzi\u0142y do wzrostu motywacji do aktywno\u015bci fizycznej. Wyniki ujawni\u0142y dwie g\u0142\u00f3wne grupy technik zmiany zachowania, kt\u00f3re wydaj\u0105 si\u0119 zwi\u0119ksza\u0107 motywacj\u0119.<\/span><\/p>\n

Pierwsza grupa sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z technik samoregulacji. W naszych analizach techniki samoregulacji (tj. samokontrola poziom\u00f3w aktywno\u015bci fizycznej, uzyskiwanie informacji zwrotnej na temat sprawno\u015bci fizycznej, wyznaczanie cel\u00f3w aktywno\u015bci fizycznej, tworzenie plan\u00f3w dzia\u0142ania i stosowanie strategii rozwi\u0105zywania problem\u00f3w w celu pokonania barier dla aktywno\u015bci fizycznej) zwi\u0119ksza\u0142y motywacj\u0119. \u00a0Ponadto interwencje, w kt\u00f3rych zastosowano samokontrol\u0119 w po\u0142\u0105czeniu z przynajmniej jedn\u0105 inn\u0105 technik\u0105 samoregulacji, zwi\u0119kszy\u0142y motywacj\u0119 bardziej ni\u017c inne interwencje. Poprzednie badania wykaza\u0142y, \u017ce techniki samoregulacji s\u0105 bardzo wa\u017cne w zmianie zachowa\u0144 (np. aktywno\u015b\u0107 fizyczna, dieta, palenie), a nasza analiza wykaza\u0142a, \u017ce s\u0105 one r\u00f3wnie\u017c bardzo wa\u017cne w zwi\u0119kszaniu motywacji. Dlatego te\u017c zach\u0119cenie ludzi do wypr\u00f3bowania pewnych technik samoregulacji mo\u017ce pom\u00f3c im zar\u00f3wno w zwi\u0119kszeniu aktywno\u015bci, jak i motywacji.<\/span><\/p>\n

Drug\u0105 grup\u0119 tworzy\u0142y techniki zmiany zachowa\u0144 zwi\u0105zanych z uczestnictwem w zaj\u0119ciach ruchowych, w tym w instrukta\u017cu, jak wykonywa\u0107 \u0107wiczenia lub jak je modyfikowa\u0107. \u00a0Interwencje indywidualne lub grupowe, kt\u00f3re wykorzystywa\u0142y ten zestaw technik, zwi\u0119kszy\u0142y motywacj\u0119 do aktywno\u015bci ruchowej. Kluczowym czynnikiem mog\u0142o wsparcie spo\u0142eczne otrzymane od trener\u00f3w lub mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokonywania spo\u0142ecznych por\u00f3wna\u0144 (i zabawy), zapewnianych przez innych uczestnik\u00f3w zaj\u0119\u0107. \u00a0Cho\u0107 perspektywa do\u0142\u0105czenia do grupy os\u00f3b \u0107wicz\u0105cych mo\u017ce zniech\u0119ca\u0107 osob\u0119 nieaktywn\u0105, takie post\u0119powanie zwi\u0119ksza motywacj\u0119 do podj\u0119cia regularnego wysi\u0142ku fizycznego. <\/span><\/p>\n

Podsumowuj\u0105c, nie ma 100-procentowo skutecznych sposob\u00f3w motywowania kogo\u015b do aktywno\u015bci fizycznej, ale nasz przegl\u0105d bada\u0144 sugeruje, \u017ce wspieranie samoregulacji i uczestnictwo w zaj\u0119ciach mo\u017ce by\u0107 dobrym pocz\u0105tkiem. Dlatego, jako praktyk, pami\u0119taj, \u017ce gdy nast\u0119pnym razem spotkasz si\u0119 z klientem lub pacjentem, kt\u00f3ry skorzysta\u0142by ze zwi\u0119kszenia wysi\u0142ku fizycznego, wypr\u00f3buj kilka praktycznych wskaz\u00f3wek znajduj\u0105cych si\u0119 poni\u017cej. Mog\u0105 nie by\u0107 skuteczne w ka\u017cdej sytuacji, ale przynajmniej dadz\u0105 Ci kilka dodatkowych narz\u0119dzi do wykorzystania w Twoich wysi\u0142kach na rzecz motywowania innych. Szcz\u0119\u015bliwego motywowania! <\/span><\/p>\n

Wskaz\u00f3wki praktyczne: <\/span><\/p>\n

    \n
  1. Monitorowanie. <\/b>Popro\u015b klienta o \u015bledzenie poziomu aktywno\u015bci fizycznej za pomoc\u0105 aplikacji, trackera aktywno\u015bci lub papierowego dziennika. Zaproponuj mu wydruk zawieraj\u0105cy list\u0119 kilku opcji autokontroli, kt\u00f3re sam by\u015b poleci\u0142\/a.<\/span><\/li>\n
  2. Przegl\u0105danie<\/b>. Popro\u015b klienta, aby sprawdzi\u0142, czy jest on tak aktywny, jak s\u0105dzi\u0142, oraz aby wskaza\u0142 w swoim grafiku czas wolny, w kt\u00f3rym mo\u017ce podj\u0105\u0107 aktywno\u015b\u0107 fizyczn\u0105.<\/span><\/li>\n
  3. Wyznacz cel i przygotuj plan jego realizacji<\/b>. Wyznacz cel aktywno\u015bci, kt\u00f3ry jest realistyczny w \u015bwietle tego, na jakim aktualnie etapie konkretna osoba si\u0119 znajduje (z etap\u00f3w 1 i 2 powy\u017cej) i sporz\u0105d\u017a plan tego, kiedy, gdzie i jak go osi\u0105gnie. \u00a0<\/span><\/li>\n
  4. Po prostu zr\u00f3b to.<\/b> Zaproponuj indywidualn\u0105 list\u0119 r\u00f3\u017cnych grup aktywno\u015bci fizycznej, lig sportowych dla doros\u0142ych lub park\u00f3w w okolicy i pom\u00f3\u017c \u00a0wybra\u0107 te opcje, kt\u00f3re s\u0105 dla danej osoby najbardziej interesuj\u0105ce. Uprzed\u017a r\u00f3wnie\u017c, \u017ce rozpocz\u0119cie aktywno\u015bci mo\u017ce by\u0107 trudne, ale skorzystanie z listy mo\u017ce j\u0105 zmotywowa\u0107 do ruchu.<\/span><\/li>\n
  5. Koncentracja na motywacji. <\/b>Powiedz klientowi\/pacjentowi, \u017ce normalne jest poczucie braku motywacji, a wyniki bada\u0144 empirycznych sugeruj\u0105, \u017ce zaproponowane strategie mog\u0105 pom\u00f3c mu sta\u0107 si\u0119 bardziej aktywnym i jednocze\u015bnie zwi\u0119kszy\u0107 jego motywacj\u0119. <\/span><\/li>\n<\/ol>\n

    T\u0142umaczenie: <\/i><\/b>Zuzanna Kwissa-Gajewska, Ewa Gruszczy\u0144ska<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    By Keegan Knittle, University of Helsinki, Finland Here\u2019s a familiar story from primary care: an individual who would clearly benefit from more physical activity comes into the clinic. We discuss their physical (in)activity, and in the end, the person says […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1216,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[25,27,24],"tags":[],"class_list":["post-1197","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-goal-setting","category-motivation","category-self-regulation"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"pl","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","fi","sv","tr","uk"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"my":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"he":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ro":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1197"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4614,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1197\/revisions\/4614"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1216"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1197"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1197"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1197"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}