{"id":1123,"date":"2019-01-07T23:58:43","date_gmt":"2019-01-07T23:58:43","guid":{"rendered":"http:\/\/ehps.easyall.org\/php\/?p=1123"},"modified":"2025-11-04T14:33:59","modified_gmt":"2025-11-04T14:33:59","slug":"patient-talk-what-the-doctor-clearly-says-and-the-patient-clearly-does-not-understand","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/2019\/01\/patient-talk-what-the-doctor-clearly-says-and-the-patient-clearly-does-not-understand\/","title":{"rendered":"Rozmowa z pacjentem: O czym jasno m\u00f3wi lekarz, a czego pacjent najwyra\u017aniej nie rozumie"},"content":{"rendered":"

Anne Marie Plass, University Medical Center of G\u00f6ttingen, Germany<\/strong><\/p>\n

Jaki\u015b czas temu dermatolog, specjalistka od \u0142uszczycy (przewlek\u0142ej choroby sk\u00f3ry) w szpitalu uniwersyteckim, skar\u017cy\u0142a si\u0119 mi na licznych pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nie stosuj\u0105 si\u0119 do terapii pomimo celu terapii wyznaczonego w efekcie razem podj\u0119tych decyzji.<\/em><\/p>\n

<\/p>\n

Model komunikacji lekarz – pacjent okre\u015blany mianem \u201ewsp\u00f3lnego podejmowania decyzji\u201d(shared-decision making model<\/em>) zosta\u0142 zdefiniowany jako “podej\u015bcie, w kt\u00f3rym klinicy\u015bci i pacjenci dziel\u0105 si\u0119, najlepszymi dost\u0119pnymi dowodami w obliczu zadania podejmowania decyzji<\/em>“, zwykle gdy dost\u0119pne s\u0105 dwie lub wi\u0119cej opcji leczenia lub gdy w tym procesie uczestniczy wi\u0119cej ni\u017c jedna osoba. Zar\u00f3wno pacjenci, jak i lekarze maj\u0105 sw\u00f3j wk\u0142ad w proces podejmowania decyzji medycznych, przy czym pacjenci s\u0105 wspierani w mo\u017cliwo\u015bci \u015bwiadomego realizowania swoich preferencji i osi\u0105gania po\u017c\u0105danych rezultat\u00f3w. Wsp\u00f3lne podejmowanie decyzji nabiera coraz wi\u0119kszego znaczenia w systemie opieki zdrowotnej, a wielu pracownik\u00f3w stara si\u0119 stosowa\u0107 podej\u015bcie skoncentrowane na pacjencie. Tym bardziej, \u017ce ten spos\u00f3b komunikowania si\u0119 z pacjentem mo\u017ce poprawi\u0107 przestrzeganie zasad terapii i zwi\u0119kszy\u0107 zaufanie do niej.<\/p>\n

U podstaw wsp\u00f3lnego podejmowania decyzji le\u017cy wzajemne zrozumienie i szacunek. Lekarz i pacjent s\u0105 r\u00f3wnorz\u0119dnymi partnerami w tym procesie, podejmuj\u0105c wsp\u00f3lnie decyzje wnosz\u0105 w ten proces w\u0142asn\u0105 wiedz\u0119 i do\u015bwiadczenie. Lekarz dzieli si\u0119 specjalistyczn\u0105 wiedz\u0105 i do\u015bwiadczeniem, natomiast pacjent – wiedz\u0105 na temat w\u0142asnego \u017cycia i swoim do\u015bwiadczeniem. \u0141atwiej jest to jednak opisa\u0107 ni\u017c zrobi\u0107. Wielu pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia twierdzi, \u017ce “ju\u017c to robi”, dane z bada\u0144 ankietowych dotycz\u0105cych do\u015bwiadcze\u0144 pacjent\u00f3w wskazuj\u0105 jednak, \u017ce na og\u00f3\u0142 tak nie jest.<\/p>\n

Dermatolog, z kt\u00f3r\u0105 rozmawia\u0142am, mia\u0142a zwyczaj niedecydowania za pacjenta, lecz w\u0142\u0105czania go w proces podejmowania decyzji dotycz\u0105cej najbardziej odpowiadaj\u0105cego mu sposobu leczenia. <\/em><\/p>\n

W og\u00f3le zatem nie rozumia\u0142a, dlaczego jej pacjenci nadal nie mieli motywacji do przyjmowania lek\u00f3w zgodnie z zaleceniami, nawet gdy przy ich wyborze uwzgl\u0119dni\u0142a ich preferencje. Opisuj\u0105c spos\u00f3b, w jaki wprowadzi\u0142a wsp\u00f3lny proces decyzyjny do codziennej praktyki klinicznej, powiedzia\u0142a, \u017ce ju\u017c na pocz\u0105tku wizyty informuje pacjent\u00f3w, \u017ce w trakcie tej konsultacji b\u0119d\u0105 wsp\u00f3lnie decydowa\u0107 o terapii, tym samym b\u0119d\u0105 omawia\u0107 r\u00f3\u017cne dost\u0119pne opcje.<\/em><\/p>\n

Czasami pacjenci zanim podejm\u0105 decyzj\u0119 mog\u0105 potrzebowa\u0107 czasu, aby zapozna\u0107 si\u0119 z nowymi informacjami i rozpozna\u0107 w\u0142asne preferencje. Dotyczy to zw\u0142aszcza tych sytuacji, gdy nie wiedz\u0105, jak b\u0119dzie rozwija\u0107 si\u0119 ich choroba, a musz\u0105 te\u017c bra\u0107 pod uwag\u0119 symptomy, kt\u00f3rych jeszcze nie do\u015bwiadczyli. Dlatego te\u017c niekt\u00f3rzy pacjenci w reakcji na propozycj\u0119 w\u0142\u0105czenia w proces decyzyjny mog\u0105 czu\u0107 si\u0119 zaskoczeni lub niezadowoleni z przedstawionych im opcji i niepewni tego, co mo\u017ce by\u0107 dla nich najlepsze. Poinformowanie pacjent\u00f3w o r\u00f3\u017cnych mo\u017cliwo\u015bciach leczenia i o oczekiwaniu ich udzia\u0142u we wsp\u00f3lnym podejmowaniu decyzji mo\u017ce zatem poprawi\u0107 efektywno\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n

Aby pom\u00f3c pacjentom w podj\u0119ciu decyzji o leczeniu odpowiadaj\u0105cym ich preferencjom, dermatolog okre\u015bla\u0142a w procentach mo\u017cliw\u0105 popraw\u0119, np. 10% lub 20% poprawy. Gdy pacjenci wybrali odpowiadaj\u0105cy im poziom zmiany, dermatolog wyja\u015bni\u0142a, jaka terapia i leki b\u0119d\u0105 potrzebne do osi\u0105gni\u0119cia tego celu, aktywnie anga\u017cuj\u0105c pacjent\u00f3w w proces decyzyjny. Mimo to jej pacjenci nadal nie stosowali si\u0119 do terapii, kt\u00f3r\u0105 sami uznali za optymaln\u0105. Zapyta\u0142am j\u0105, czy uwa\u017ca, \u017ce jej pacjenci rozumiej\u0105, na czym ma polega\u0107 poprawa stanu zdrowia okre\u015blona w procentach i czy oni sami wyra\u017caliby si\u0119 podobnie, wskazuj\u0105c innym po\u017c\u0105dan\u0105 ulg\u0119 w dolegliwo\u015bciach.<\/em><\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 trudno\u015bci wynika z tendencji pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia do u\u017cywania hermetycznego j\u0119zyka, zrozumia\u0142ego g\u0142\u00f3wnie dla wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w. J\u0119zyk medyczny bywa bardzo skomplikowany. Badania wskazuj\u0105, \u017ce prawie po\u0142owa pacjent\u00f3w ma trudno\u015bci z jego zrozumieniem, tym samym, wbrew intencjom lekarza, \u017cargon i abstrakcyjne terminy mog\u0105 by\u0107 zupe\u0142nie nieadekwatnie interpretowane przez pacjent\u00f3w. Co wi\u0119cej, liczne wyniki bada\u0144 pokazuj\u0105, \u017ce pomiar okre\u015blonych zjawisk mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c podlega\u0107 powa\u017cnym zniekszta\u0142ceniom. Na przyk\u0142ad, pacjenci mog\u0105 podawa\u0107 w kwestionariuszu, \u017ce nie s\u0105 w stanie przej\u015b\u0107 500 metr\u00f3w, ale w nast\u0119puj\u0105cej zaraz rozmowie ujawniaj\u0105, \u017ce w centrum handlowym cz\u0119sto bez problemu chodz\u0105 ponad godzin\u0119.<\/p>\n

Odpowiedzia\u0142am specjalistce, \u017ce gdybym by\u0142a pacjentk\u0105, wola\u0142abym m\u00f3c okre\u015bli\u0107 jako cel leczenia dermatologicznego (pami\u0119taj\u0105c, \u017ce mamy do czynienia z chorobami sk\u00f3ry) np. mo\u017cliwo\u015b\u0107 podawania innym r\u0119ki na powitanie lub noszenia koszulki z kr\u00f3tkim r\u0119kawem. Spojrza\u0142a na mnie i zacz\u0119\u0142a si\u0119 \u015bmia\u0107, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce mam racj\u0119 i \u017ce ona sama nigdy by o tym nie pomy\u015bla\u0142a. Co wi\u0119cej, nie zdawa\u0142a sobie sprawy, \u017ce wcze\u015bniejsze poinformowanie pacjenta o udziale w procesie decyzyjnym mo\u017ce go do tego faktycznie zach\u0119ci\u0107.<\/em><\/p>\n

Niezwykle wa\u017cne jest zatem, aby pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia byli bardziej uwa\u017cni wobec pacjent\u00f3w i ich sposobu rozumienia choroby. Ponadto ograniczenie \u017cargonu i przekazywanie jasnych i zwi\u0119z\u0142ych informacji przynios\u0142oby po\u017cytek wszystkim, nie tylko pacjentom o ograniczonych mo\u017cliwo\u015bciach przetworzenia tak z\u0142o\u017conych komunikat\u00f3w. Kluczowe jest tak\u017ce, aby lekarze pos\u0142ugiwali si\u0119 j\u0119zykiem, do kt\u00f3rego pacjenci s\u0105 przyzwyczajeni i kt\u00f3rego sami spontanicznie u\u017cywaj\u0105, aby wyrazi\u0107 siebie.<\/p>\n

Praktyczne wskaz\u00f3wki:<\/p>\n

\u27a2W\u0142\u0105czaj pacjent\u00f3w w procesy decyzyjne, poniewa\u017c mo\u017ce to poprawi\u0107 przestrzeganie zalece\u0144 lekarskich i wyniki leczenia.<\/p>\n

\u27a2Zawsze staraj si\u0119 pos\u0142ugiwa\u0107 s\u0142owami, kt\u00f3rych u\u017cywaliby sami pacjenci (tj. unikaj \u017cargonu medycznego).<\/p>\n

\u27a2Pami\u0119taj, \u017ce to, co m\u00f3wisz, nawet je\u015bli dla ciebie jest ca\u0142kowicie jasne, nadal mo\u017ce prowadzi\u0107 do nieporozumie\u0144. Dlatego nale\u017cy zawsze sprawdzaj, czy i jak pacjent rozumie to, co m\u00f3wisz.<\/p>\n

\u27a2Po\u015bwi\u0119\u0107 pacjentowi czas i przekazuj mu informacje u\u017cyteczne i zrozumia\u0142e; upewnij si\u0119, \u017ce jeste\u015b dobrze przygotowany do wa\u017cnych konsultacji<\/p>\n

\u27a2Poinformuj pacjenta z wyprzedzeniem, czego b\u0119dziesz od niego oczekiwa\u0107 przy wsp\u00f3lnym podejmowaniu decyzji.<\/p>\n

Translated by Zuzanna Kwissa-Gajewska & Ewa Gruszczy\u0144ska<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

By Anne Marie Plass, University Medical Center of G\u00f6ttingen, Germany Sometime ago a dermatologist who works as a psoriasis (a chronic skin disorder) -specialist in a university hospital, complained to me about many patients who do not adhere to the […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1190,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[28],"tags":[],"class_list":["post-1123","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-communication"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.2","language":"pl","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","fi","sv","tr","uk"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"my":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"he":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ro":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ru":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1123","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1123"}],"version-history":[{"count":30,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1123\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4620,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1123\/revisions\/4620"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1190"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1123"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1123"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1123"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}