{"id":4738,"date":"2026-02-26T08:29:19","date_gmt":"2026-02-26T08:29:19","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=4738"},"modified":"2026-10-26T10:10:54","modified_gmt":"2026-10-26T10:10:54","slug":"sitting-less-small-changes-that-make-a-big-difference","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/nl\/2026\/02\/sitting-less-small-changes-that-make-a-big-difference\/","title":{"rendered":"Minder zitten: Kleine veranderingen met een groot effect"},"content":{"rendered":"

Door Zofia Szczuka, SWPS University, Polen en Deakin University, Australi\u00eb<\/strong><\/p>\n

Sedentaire gedragingen: meer dan alleen \u201cniet actief zijn\u201d<\/strong><\/p>\n

De gezondheidsvoordelen van meer bewegen zijn algemeen bekend. Maar schenken we evenveel aandacht aan zogenaamde \u2018sedentaire gedragingen\u2019?<\/p>\n

Sedentaire gedragingen zijn alle wakkere activiteiten die we zittend of liggend uitvoeren tijdens de dag en die heel weinig energie van ons lichaam <\/a>vragen. Belangrijk om te weten: sedentaire gedragingen zijn niet hetzelfde als weinig fysieke activiteit. Je kunt elke ochtend 30 minuten gaan joggen en toch de rest van de dag langdurig zitten op je werk of thuis. Dit wordt soms het \u201cactieve bankhanger<\/a>\u201d-fenomeen genoemd, waarbij regelmatige beweging samengaat met veel zitten. Het verminderen van zittijd en het verhogen van fysieke activiteit zijn beide belangrijke doelen in de huidige richtlijnen van de Wereldgezondheidsorganisatie<\/a> (WHO).<\/p>\n

<\/p>\n

De risico\u2019s van sedentaire gedragingen<\/strong><\/p>\n

We zitten tijdens het werk, telefoongesprekken, maaltijden, reizen en onze tijd op sociale media. Uit gegevens <\/a>blijkt dat veel zorgprofessionals, zoals huisartsen, meer dan 10,5 uur per werkdag zitten. En deze getallen zijn belangrijk, want langdurig zitten verhoogt het risico op diverse gezondheidsproblemen, zoals hart- en vaatziekten, diabetes, verschillende soorten kanker en depressie<\/a>.<\/p>\n

Hoeveel van jouw dag breng jij zittend door? En hoe vaak onderbreek je dat? Wat denk je van de mensen voor wie je zorgt\u2014thuis of op het werk? Het zijn vragen die de moeite waard zijn om bij stil te staan.<\/p>\n

Waarom dit belangrijk is voor jou en je pati\u00ebnten<\/strong><\/p>\n

Hoeveel je zit en hoe vaak je beweegt hebben niet alleen invloed op je eigen gezondheid, maar ook op hoe pati\u00ebnten reageren op jouw adviezen. Onderzoek laat zien dat wanneer pati\u00ebnten geloven dat hun zorgverlener actief is, ze meer vertrouwen hebben om zelf ook actief te zijn<\/a>.Veel mensen zien zorgprofessionals als Wanneer jij je zittijd vermindert of korte actieve pauzes inlast, ondersteun je niet alleen je eigen gezondheid, maar toon je ook gezond gedrag dat anderen kunnen volgen.<\/p>\n

Zelfs als jouw werkdag al veel beweging bevat, blijft het belangrijk om pati\u00ebnten aan te moedigen minder te zitten. De meeste volwassenen en kinderen brengen het grootste deel van hun wakkere tijd zittend<\/a> door\u2014en dat aandeel stijgt al jaren<\/a>. Tegelijk is de publieke bewustwording hierover nog altijd laag<\/a>.<\/p>\n

Zit vervangen door bewegen<\/strong><\/p>\n

Je kunt op eenvoudige manieren proberen zitten te vervangen door beweging. Er is bewijs <\/a>dat dit makkelijker gaat wanneer je het samen doet met iemand dichtbij\u2014een partner, vriend of familielid. Kleine aanpassingen helpen al, zoals \u00e9\u00e9n halte eerder uitstappen op weg naar je werk of met je gezin iets actiefs doen in plaats van tijd achter een scherm door te brengen. En zelfs als zitten niet te vermijden is, kunnen korte onderbrekingen met een wandeling of stretch \u00e9cht verschil maken. Even opstaan verbetert je focus, humeur<\/a> en productiviteit<\/a>. Regelmatige \u2018beweegpauzes\u2019 verminderen ook stress, slaperigheid<\/a>, pijn of lichamelijk ongemak<\/a>, het risico op hartproblemen<\/a> en de twee-uur plasmaglucosewaarde<\/a>.<\/p>\n

Verschillende zitpatronen, verschillende gezondheidseffecten<\/strong><\/p>\n

Zelfs wanneer twee mensen evenveel tijd zittend doorbrengen, kan de manier waarop die tijd verdeeld is sterk verschillen\u2014en dat heeft gevolgen voor de gezondheid. In een onderzoek <\/a>met versnellingsmeters werden twee gedragsprofielen vergeleken: \u2018<\/strong>Prolongers\u2019<\/strong>: zitten lange periodes achter elkaar, met weinig pauzes. \u2018<\/strong>Breakers\u2019: staan regelmatig op, bijvoorbeeld tijdens telefoontjes of korte pauzes tussen taken.De onderzoekers ontdekten dat mensen met meer zitonderbrekingen betere metabole waarden hadden, onafhankelijk van totale zittijd en intensievere lichaamsbeweging. Interessant genoeg hadden deelnemers met de meeste onderbrekingen een ongeveer 6 centimeter kleinere tailleomtrek dan de \u201cprolongers\u201d.<\/p>\n

Hoewel het onderzoek nog in een vroeg stadium is, zijn er geen offici\u00eble aanbevelingen over hoe vaak je nou moet onderbreken. Huidig bewijs suggereert echter dat het goed is om ongeveer elke 30 minuten<\/a> een korte pauze te nemen. Het verminderen van de totale zittijd en het toevoegen van korte actieve pauzes aan je dag kunnen een verschil\u00a0 maken voor zowel jezelf als de mensen die je ondersteunt, ongeacht of de aanbevolen niveaus van lichamelijke activiteit worden gehaald.<\/p>\n

Praktische aanbevelingen<\/strong><\/p>\n

Hier zijn praktische manieren om minder te zitten, thuis en op het werk:<\/p>\n

Onderbreek zitten wanneer je kunt:<\/strong> langdurig zitten komt veel voor bij klinisch werk en bureaufuncties. Zelfs korte momenten van beweging, staan, stretchen of een miniloopje helpen bij het onderbreken van lange periodes (zie hier een aantal voorbeelden<\/a>).<\/p>\n

Bouw beweging in dingen die je toch al doet: <\/strong>beweging hoeft geen aparte activiteit te zijn. Loop tijdens telefoongesprekken, tussen afspraken door of naar de koffiemachine.<\/p>\n

Sta voor lichte taken:<\/strong> notities lezen, e-mails checken of tv-kijken hoeft niet altijd zittend. Een verhoogde laptop of sta-bureau maakt staan makkelijker.<\/p>\n

Gebruik alledaagse activiteiten om te bewegen<\/strong>: huishoudelijke taken, kleine boodschappen en vrije tijd bieden veel kansen voor lichte activiteiten: traplopen, een korte wandeling of wat bewegen tijdens het tv-kijken.<\/p>\n

Richt je omgeving in om beweging te stimuleren: <\/strong>plaats spullen net buiten handbereik, stel herinneringen in om te gaan staan of houd een lijstje met simpele oefeningen bij de hand.<\/p>\n

Vertaald door Isabelle Colombi-Maussen en Denise van Rijen<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

By Zofia Szczuka, SWPS University, Poland and Deakin University, Australia Sedentary behaviors: more than just \u201cnot being active\u201d The health benefits of increasing physical activity are widely known. But do we give the same attention to so-called \u2018sedentary behaviors\u2019? Sedentary […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":4744,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"By Zofia Szczuka, SWPS University, Poland and Deakin University, Australia<\/strong>\n\nSedentary behaviors: more than just \u201cnot being active\u201d<\/strong>\n\nThe health benefits of increasing physical activity are widely known. But do we give the same attention to so-called \u2018sedentary behaviors\u2019?\n\nSedentary behaviors are any waking activities we do while sitting or lying down during the day that require very little energy from our bodies<\/a>. Importantly, sedentary behaviors are NOT the same as low physical activity. You may spend your mornings jogging for 30 minutes each day, yet still spend the rest of the day sitting for prolonged periods at work or at home. This is sometimes described as the \u201cactive couch potato<\/a>\u201d phenomenon, where regular exercise coexists with long hours of sitting. Reducing sedentary behavior and increasing physical activity are complementary goals in current\u00a0World Health Organization guidelines<\/a>.\n\n\n\nThe risks linked to sedentary behaviors<\/strong>\n\nWe sit during work, calls, meals, travel, and the time we spend on social media. Data<\/a> suggest that many healthcare professionals, for example, general practitioners, reach more than 10.5 hours of sitting during a normal workday. These numbers matter. Long sitting time raises the risk of many health conditions such as cardiovascular disease, diabetes, several kinds of cancers, and depression<\/a>. Have you ever thought about how much of your own day is spent sitting, and how often do you break it up? What about the people you take care of at home and at work? These are questions worth considering.\n\nWhy does it matter for you and your patients?<\/strong>\n\nHow much you sit and how often you move can influence not only your health but also how patients react to your health guidance. Research shows that when patients believe their healthcare specialist is active, they feel more confident about being active themselves<\/a>. For many people, healthcare specialists are important role models; when you try to reduce your overall sitting time or break it up with short active breaks, you support your own health and you also model healthier routines for your patients.\n\nAnd even if your role already involves a lot of moving throughout the day, encouraging patients to reduce sedentary behaviors remains essential, because many adults and children spend most of their waking time sitting<\/a> - and this amount has been steadily rising over the years<\/a>. At the same time, public awareness of this issue remains low<\/a>.\n\nReplacing sitting with movement<\/strong>\n\nYou can look for simple ways to replace sitting with movement.\u00a0Evidence<\/a> also suggests that these changes may be easier when done with a close friend, romantic partner, or family member. Small adjustments can help, such as getting off the bus one stop earlier on your way to work or choosing a more active way to spend time with your family instead of sitting in front of a screen. And when sitting is unavoidable, short breaks for a quick walk or stretch can still make a real difference. Getting up from our chairs for even a few minutes improves our focus, mood<\/a>, and productivity<\/a>. Frequent movement breaks also decrease stress levels, sleepiness<\/a>, pain or body discomfort<\/a>, cardiac risk<\/a>, and two-hour plasma glucose<\/a>.\n\nDifferent sitting patterns, different health effects<\/strong>\n\nEven when two people spend the same amount of time sitting, the pattern in which this time accumulates can differ substantially. And this difference matters for health. In the accelerometer-based study<\/a>, these differences were illustrated by contrasting two behavioural profiles. \u201cProlongers\u201d tend to sit for long, uninterrupted periods across the day, often with only a few short breaks. \u201cBreakers\u201d stand up often, for example during phone calls or short pauses between tasks. The researchers found that people who broke up their sitting more frequently had better metabolic outcomes, independent of total sedentary time and moderate- to vigorous-intensity activity. What\u2019s especially interesting is that participants in the highest quartile of breaks (most frequent breaks) had waistlines about 6 centimeters smaller than prolongers in the lowest quartile.\n\nAs the research in this area is still in an early phase, there are no official recommendations on how often to interrupt sitting, but current evidence suggests taking a brief break about every 30 minutes<\/a>. Reducing overall sitting time and adding short active breaks to your day can make a difference for both you and the individuals you support,\u00a0regardless? of\u00a0whether the recommended levels of physical activity are met.\n\nPractical recommendations<\/strong>\n\nHere are practical ways to reduce sitting at work and at home\n\nBreak up sitting whenever you can<\/strong>: Long, uninterrupted periods of sitting are common in clinical and desk-based work. Even brief movement, standing, stretching, or a short walk, helps interrupt these long bouts (see examples<\/a>).\n\nBuild movement into things you already do<\/strong>: Movement doesn\u2019t need to be a separate task. Walking during phone calls, between patients, or on the way to grab a coffee can add up over the day.\n\nStand for lighter tasks<\/strong>: Reading notes, checking emails, or watching TV don\u2019t always need a chair. Simple adjustments, like a raised laptop or standing desk, can make standing an easy default.\n\nUse everyday activities as opportunities to move<\/strong>: Household tasks, errands, and leisure time all offer chances to replace sitting with light activity, taking the stairs, walking short distances, or moving while watching TV.\n\nSet up your environment to prompt movement<\/strong>: Small changes to work and home spaces can encourage movement without much effort, placing items out of reach, setting reminders to stand, or keeping a few simple exercises in mind.","_et_gb_content_width":"","_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[25,9,13,59,56,24],"tags":[],"class_list":["post-4738","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-goal-setting","category-habit","category-interventions","category-physical-activity","category-public-health","category-self-regulation"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.6","language":"nl","enabled_languages":["en","id","my","bg","zh","hr","cz","da","de","es","fr","gr","he","it","ja","kr","lv","lt","hu","nl","no","pl","pt","ro","ru","sk","sr","fi","et","sv","tr","uk","hi","sw","ta"],"languages":{"en":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"id":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"my":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"bg":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"zh":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"hr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"cz":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"da":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"de":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"es":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"fr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"gr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"he":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"it":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"ja":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"kr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"lv":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"lt":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"hu":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"nl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"no":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"pl":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"pt":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ro":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ru":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"sk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"sr":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"fi":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"et":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"sv":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"uk":{"title":true,"content":true,"excerpt":false},"hi":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"sw":{"title":false,"content":false,"excerpt":false},"ta":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t