{"id":4677,"date":"2026-01-26T08:59:57","date_gmt":"2026-01-26T08:59:57","guid":{"rendered":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/?p=4677"},"modified":"2026-03-27T07:53:38","modified_gmt":"2026-03-27T07:53:38","slug":"supporting-health-workers-in-addressing-vaccine-hesitancy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/practicalhealthpsychology.com\/nl\/2026\/01\/supporting-health-workers-in-addressing-vaccine-hesitancy\/","title":{"rendered":"Ondersteuning van gezondheidsmedewerkers bij het aanpakken van terughoudendheid ten aanzien van vaccinatie"},"content":{"rendered":"

Door Dawn Holford, Universiteit van Bristol, Verenigd Koninkrijk; Linda Karlsson, Universiteit van Turku, Finland; Frederike Taubert, Universiteit van Erfurt, Duitsland; Emma C. Anderson, Universiteit van Bristol, Verenigd Koninkrijk, Virginia C. Gould, Universiteit van Bristol, Verenigd Koninkrijk.<\/strong><\/p>\n

Misvattingen over vaccinatie corrigeren<\/strong>
\n<\/b><\/p>\n

Vaccineren is een van de meest succesvolle instrumenten voor de volksgezondheid: naar schatting<\/span> redt een vaccinatie elke minuut zes levens<\/span><\/a>. Maar vaccineren stuit ook op weerstand bij het publiek, waarbij aanhoudende desinformatie het vertrouwen van het publiek in vaccineren ondermijnt en een uitdaging vormt voor gezondheidsmedewerkers die zich bezighouden met vaccineren. Hoe kunnen gezondheidsmedewerkers het hoofd bieden aan de stortvloed van valse verhalen over vaccineren? Wat kunnen ze zeggen tegen pati\u00ebnten die deze verhalen aanhalen als reden om zichzelf of hun kinderen niet te laten vaccineren?<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Hoewel het verleidelijk kan zijn om te reageren met feiten, is het corrigeren van misvattingen over vaccineren \u2013 die vaak worden gevoed door desinformatie \u2013 niet zo eenvoudig als het delen van meer feitelijke informatie. Neem bijvoorbeeld de<\/span> al lang ontkrachte mythe over vaccineren en autisme<\/span><\/a>: ondanks tientallen jaren van onderzoek en uitgebreid bewijs dat er geen verband bestaat tussen beide, blijven gezondheidsmedewerkers deze bezorgdheid bij ouders tegenkomen. Dit soort mythes zijn \u2018hardnekkig\u2019 omdat<\/span> ze inspelen op de onderliggende angsten van mensen, met behulp van sterke verhalen die op het eerste gezicht intu\u00eftief lijken<\/span><\/a>. Ze kunnen ook worden gebruikt als<\/span> wapen door mensen met politieke agenda\u2019s<\/span><\/a> om deze mythes in het openbaar te laten circuleren.<\/span><\/p>\n

Dus, wat kunnen gezondheidsmedewerkers zeggen tegen iemand die een misvatting heeft over vaccineren? Het begint met begrijpen wat iemands overtuigingen motiveert. Laten we ons twee ouders voorstellen, Tina en Tom. Beiden maken ze zich zorgen dat het immuunsysteem van hun kinderen niet alle aanbevolen vaccinaties aankan. Dit is een andere veel voorkomende misvatting: het feit is dat vaccins slechts een kleine dosis zijn in vergelijking met de echte ziekte. Voor Tom wordt de bezorgdheid ingegeven door zijn angst voor de bijwerkingen die elk vaccin kan veroorzaken. Voor Tina wordt de bezorgdheid ingegeven door haar voorkeur voor een sterke \u2018natuurlijke\u2019 weerstand tegen ziekten bij haar kind. Deze diepere drijfveren achter de oppervlakkige bezorgdheid staan in de psychologie bekend als \u2018<\/span>attitude roots\u2019<\/span><\/a> en kunnen mensen ertoe aanzetten om vast te houden aan hun misvattingen, zelfs als ze met feitelijke correcties worden geconfronteerd.<\/span><\/p>\n

Vaak hebben we de natuurlijke neiging om misvattingen die we van anderen horen direct te corrigeren. Onderzoek toont echter aan dat wanneer we eerst de onderliggende overtuiging van mensen valideren, ze<\/span> ontvankelijker zijn voor correcties van vaccinatiemythen<\/span><\/a>, wat hun acceptatie van vaccineren kan vergroten. Om Toms bezorgdheid weg te nemen, kunnen we hem dus eerst geruststellen dat het normaal is dat hij zijn kind wil beschermen. Om Tina\u2019s bezorgdheid weg te nemen, kan het daarentegen beter zijn om eerst te erkennen dat het over het algemeen goed is om onnodige medicatie te vermijden. Nadat we contact met hen hebben gelegd en vertrouwen hebben opgebouwd, kunnen we verdergaan met het aanpakken van hun misvattingen en het delen van meer informatie over vaccineren.<\/span><\/p>\n

Hoe kunnen we gezondheidsmedewerkers voorbereiden op gesprekken over vaccineren?<\/strong><\/p>\n

De beste manier om misvattingen over vaccinaties aan te pakken is door middel van een op maat gemaakte,<\/span> dialoog gebaseerde aanpak<\/span><\/a>. Wanneer mensen met gezondheidsmedewerkers kunnen praten die ze vertrouwen voor medisch advies, kan dit<\/span> zeer effectief zijn om de vaccinatiegraad te verhogen<\/span><\/a>. Een voorbeeld van een dergelijke aanpak is het<\/span> Empathetic Refutational Interview<\/span><\/a>, een vierstappenplan om vaccinatiegesprekken te structureren met behulp van de, op bewijs gebaseerde, hierboven beschreven technieken om vertrouwen op te bouwen en misvattingen aan te pakken. Dit met respect voor de onderliggende overtuiging van mensen. Het is ontwikkeld door het<\/span> JITSUVAX-project<\/span><\/a> en bouwt op andere dialooggerichte benaderingen, zoals<\/span> motiverende gespreksvoering<\/span><\/a> (ook bekend als motivational interviewing).<\/span><\/p>\n

Het is echter niet altijd gemakkelijk om een respectvolle dialoog met pati\u00ebnten over vaccineren aan te gaan. Gezondheidsmedewerkers kunnen<\/span> bang zijn om tijdens het gesprek conflicten uit te lokken<\/span><\/a>. Veel gezondheidsmedewerkers<\/span> krijgen geen training<\/span><\/a> om zich voor te bereiden op dergelijke gesprekken. Wanneer gezondheidsmedewerkers wel training of begeleiding krijgen voor deze belangrijke rol, is het meestal<\/span> gebaseerd op een op informatie gebaseerde aanpak<\/span><\/a> waarbij feiten aan pati\u00ebnten worden vertrekt, wat juist contraproductief kan zijn. Het JITSUVAX-project interviewde gezondheidsmedewerkers die aangaven behoefte te hebben aan specifieke ondersteuning en strategie\u00ebn om met misvattingen van pati\u00ebnten over vaccinaties om te gaan.<\/span><\/p>\n

Het<\/span> JITSUVAX-project<\/span><\/a> heeft hulpmiddelen ontwikkeld om gezondheidsmedewerkers te ondersteunen bij het gebruik van het Empathetic Refutational Interview voor gesprekken over vaccinaties:<\/span><\/p>\n

–<\/span> \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>\u00a0<\/span>Websitebronnen<\/span><\/a> om gezondheidsmedewerkers te helpen de 11 onderliggende overtuigingen te begrijpen die ten grondslag liggen aan misvattingen over vaccineren.<\/span><\/p>\n

–<\/span>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Richtlijnen voor het gebruik van het empathisch weerleggingsgesprek om gesprekken over vaccineren te verbeteren.<\/span><\/p>\n

–<\/span> \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>\u00a0<\/span>Training<\/span><\/a> voor gezondheidsmedewerkers in het empathisch weerleggingsgesprek<\/span><\/p>\n

We hebben workshops georganiseerd met gezondheidsmedewerkers in verschillende Europese landen, die na het volgen van de training een sterke en blijvende verbetering rapporteerden in hun vaardigheden en zelfvertrouwen bij gesprekken over vaccineren. In Roemeni\u00eb zagen gezondheidsmedewerkers die waren getraind in het empathisch weerleggingsgesprek en motiverende gespreksvoering een grotere toename in het aantal vaccinatieafspraken dat na hun consulten werd geboekt, in vergelijking met niet-getrainde gezondheidsmedewerkers.<\/span><\/p>\n

Onze ervaring komt overeen met de bevindingen van de<\/span> Wereldgezondheidsorganisatie<\/span><\/a> dat training in communicatieve vaardigheden voor gezondheidsmedewerkers helpt om hun zelfvertrouwen bij gesprekken over vaccinaties op te bouwen en een<\/span> waardevolle investering<\/span><\/a> is.<\/span><\/p>\n

Praktische aanbevelingen<\/strong><\/p>\n

Voor gezondheidsmedewerkers:<\/span><\/p>\n

–<\/span>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Als gezondheidsmedewerker neemt u een unieke vertrouwenspositie in als het gaat om medisch advies. Realiseer u dat uw gesprekken een cruciale rol kunnen spelen in de beslissingen van pati\u00ebnten over vaccinaties.<\/span><\/p>\n

–<\/span>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Inzicht in de achtergrond van de houding van uw pati\u00ebnten kan u helpen bij het gesprek. U kunt dit zien als het stellen van een diagnose van de situatie om te weten hoe u de zorgen van de pati\u00ebnt kunt aanpakken. Technieken die u bij deze diagnostische stap kunnen helpen, zijn onder meer het stellen van open vragen (bijv. \u201cWelke informatie zou uw beslissing ondersteunen?\u201d) in plaats van gesloten vragen (\u201cMag ik u wat informatie geven?\u201d) en het oefenen van actief luisteren door te reflecteren op wat de pati\u00ebnt zegt.<\/span><\/p>\n

–<\/span>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Er zijn effectieve, wetenschappelijk onderbouwde manieren om vaccinatiemythes te corrigeren en tegelijkertijd een goede verstandhouding te behouden. Zoek training in deze technieken om uw zelfvertrouwen en vaardigheden bij het voeren van gesprekken over vaccinaties te vergroten.<\/span><\/p>\n

–<\/span>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Misschien bent u bang dat een gesprek met pati\u00ebnten meer tijd kost dan u tijdens een consult heeft. Communicatiemethoden zoals het Empathetic Refutational Interview bieden technieken om het gesprek zo goed mogelijk te laten verlopen, zelfs als u maar een paar minuten heeft. Het is beter om vertrouwen op te bouwen en de basis te leggen voor toekomstige gesprekken dan informatie te geven die niet goed wordt ontvangen.<\/span><\/p>\n

–<\/span>\u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 <\/span>Blijf de communicatie vaardigheden en technieken die u leert oefenen \u2013 deze worden meestal beter naarmate u ze vaker gebruikt.<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

Vertaald door Denise van Rijen en Isabelle Colombi-Maussen<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

By Dawn Holford, University of Bristol, UK, Linda Karlsson, University of Turku, Finland, Frederike Taubert, Erfurt University, Germany, Emma C. Anderson, University of Bristol, UK, Virginia C. Gould, University of Bristol, UK Correcting misconceptions about vaccination Vaccination is one of […]<\/p>\n","protected":false},"author":9,"featured_media":4686,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"By Dawn Holford, University of Bristol, UK, Linda Karlsson, University of Turku, Finland, Frederike Taubert, Erfurt University, Germany, Emma C. Anderson, University of Bristol, UK, Virginia C. Gould, University of Bristol, UK<\/strong>\n\nCorrecting misconceptions about vaccination<\/strong>\n\nVaccination is one of the most successful tools of public health\u2014they have been estimated to <\/span>save 6 lives every minute<\/span><\/a>. But vaccines have also faced public resistance, with persistent disinformation undermining public trust in vaccination, and posing a challenge for health workers with vaccination roles. How do health workers keep up with the flood of false narratives about vaccines? What can they say to patients who cite these narratives as reasons not to vaccinate themselves or their children?\u00a0<\/span>\n\n\n\nWhile it can be tempting to respond by citing the facts, correcting misconceptions about vaccines\u2014which are often fuelled by disinformation\u2014is <\/span>not as simple as sharing more factual information<\/span><\/a>. Take the example of a <\/span>long-debunked myth about vaccines and autism<\/span><\/a>: despite decades of research and extensive evidence that there is no link between the two, health workers continue to encounter this concern among parents. Myths like this are \u201csticky\u201d because <\/span>they play on people\u2019s underlying fears, using strong narratives that appear intuitive at first glance<\/span><\/a>. They can also be <\/span>weaponised by those with political agendas<\/span><\/a> to keep these myths circulating in public.\u00a0\u00a0<\/span>\n\nSo, what can health workers say to someone who holds a misconception about vaccines? It starts with understanding what motivates someone\u2019s beliefs. Let\u2019s imagine two parents, Tina and Tom. Both share a concern that their children\u2019s immune system will not cope with all the recommended vaccinations. This is another common misconception: the fact is that vaccines are only a tiny dose compared to the real disease. For Tom, the concern is motivated by his fear of adverse effects each vaccine might trigger. For Tina, the concern is motivated by her preference for her child to have strong \u201cnatural\u201d resistance to disease. These deeper drivers of the surface concern are known in psychology as \u201c<\/span>attitude roots<\/span><\/a>\u201d, and they can motivate people to cling to their misconceptions in the face of factual correction.\u00a0<\/span>\n\nOften, we have a natural impulse to directly correct misconceptions we hear from others. However, research shows that when we first validate people\u2019s attitude roots, they are more <\/span>receptive to corrections of vaccine myths<\/span><\/a>, which can increase their acceptance of vaccines. So, to address Tom\u2019s concern, we might want to first reassure him that it\u2019s normal to want to protect his child. In contrast, to address Tina\u2019s concern, it could be better to begin by acknowledging that it is generally good to avoid unnecessary medication. After connecting with them and building trust, we can continue with addressing their misconceptions and sharing more information about vaccination.\u00a0<\/span>\n\nHow can we prepare health workers for vaccine conversations?<\/strong>\n\nThe best way to address vaccine misconceptions is through tailored, <\/span>dialogue-based approaches<\/span><\/a>. When people are able to speak to health workers whom they trust for medical advice, this can be <\/span>highly effective at raising vaccine uptake<\/span><\/a>. An example of such an approach is the <\/span>Empathetic Refutational Interview<\/span><\/a>, a four-step framework to structure vaccine conversations using evidence-based techniques described above to build trust and address misconceptions while respecting people\u2019s attitude roots. It was created by the <\/span>JITSUVAX project<\/span><\/a> and builds on other dialogue-based approaches, such as <\/span>Motivational Interviewing<\/span><\/a>.<\/span>\n\nHowever, engaging in respectful dialogue with patients about vaccination is not always easy. Health workers may <\/span>worry about provoking conflict<\/span><\/a> during the discussion. Many health workers <\/span>do not receive training<\/span><\/a> to prepare them for such conversations. In fact, where health workers receive training or guidance for this important role, it tends to <\/span>rely on an information-based approach<\/span><\/a> of providing facts to patients\u2014which can actually be counterproductive. The JITSUVAX project interviewed health workers who described their need for specific support and strategies they can use to deal with patients\u2019 vaccine misconceptions.\u00a0<\/span>\n\nThe <\/span>JITSUVAX project<\/span><\/a> developed tools to support health workers to use the Empathetic Refutational Interview for vaccine conversations:<\/span>\n